[01 | 00:00:00.000] สำรวจสิ่งที่ต้องสำรอง ยินดีต้อนรับสู่ อาร์ ศูนย์ ไซเบอร์ ตอนหนึ่งจุดสี่ ตอนสุดท้ายของชุดที่หนึ่ง ก่อนออกแบบระบบแบ็กอัป เราต้องรู้ก่อนว่ามีอะไรต้องสำรอง อยู่ที่ไหน ใหญ่แค่ไหน เปลี่ยนเร็วแค่ไหน และต้องเก็บนานเท่าไร ตอนนี้เราจะทำทะเบียนสิ่งที่ต้องสำรองของสามดาวเทรดดิ้ง ไล่ทีละหมวด รวมถึงสิ่งที่มักถูกลืม ซึ่งมักเป็นตัวที่ทำให้การกู้คืนทั้งระบบติดขัด [02 | 00:00:24.810] หมวดที่ต้องไล่ให้ครบ การสำรวจควรไล่ให้ครบสิบหมวด ได้แก่ เซิร์ฟเวอร์และเครื่องเสมือน ฐานข้อมูล ไฟล์ที่ใช้ร่วมกัน บริการซอฟต์แวร์บนคลาวด์ เครื่องของพนักงาน ระบบบนคลาวด์ที่เราดูแลเอง คอนฟิกของอุปกรณ์เครือข่าย ระบบจัดการตัวตน เช่น แอกทีฟไดเรกทอรี ความลับและกุญแจ และเอกสารที่ต้องใช้ตอนกู้คืน การมีรายการหมวดแบบนี้ช่วยไม่ให้ลืมสิ่งที่ไม่ได้อยู่ในห้องเซิร์ฟเวอร์ [03 | 00:00:52.548] เซิร์ฟเวอร์และฐานข้อมูล หมวดเซิร์ฟเวอร์และฐานข้อมูลมักเป็นหัวใจของธุรกิจ สามดาวเทรดดิ้งมีโฮสต์เครื่องเสมือนหนึ่งเครื่อง รันฐานข้อมูลอีอาร์พีขนาดร้อยแปดสิบกิกะไบต์ เซิร์ฟเวอร์ไฟล์หนึ่งจุดสองเทราไบต์ เซิร์ฟเวอร์เว็บลินุกซ์พร้อมฐานข้อมูล และตัวควบคุมโดเมน สิ่งที่ต้องบันทึกคือขนาด และอัตราการเปลี่ยนแปลงต่อวัน และฐานข้อมูลต้องสำรองแบบสอดคล้อง ไม่ใช่คัดลอกไฟล์ขณะเปิดใช้งาน [04 | 00:01:24.104] SaaS: ข้อมูลของเรา แม้อยู่บนคลาวด์ บริการซอฟต์แวร์บนคลาวด์ เช่น อีเมลและไฟล์ออนไลน์ ผู้ให้บริการดูแลให้ระบบทำงาน แต่ความรับผิดชอบต่อข้อมูลยังเป็นของเรา ถ้าพนักงานลบข้อมูล บัญชีถูกยึดแล้วผู้โจมตีลบอีเมล หรือมัลแวร์เข้ารหัสไฟล์ที่ซิงก์ขึ้นคลาวด์ ถังขยะและการเก็บข้อมูลตามนโยบายอาจไม่พอสำหรับการกู้คืนทุกกรณี สามดาวเทรดดิ้งมีอีเมลสี่สิบห้ากล่อง และไฟล์ออนไลน์รวมกว่าหนึ่งเทราไบต์ [05 | 00:01:56.458] เครื่องพนักงานและอุปกรณ์พกพา เครื่องของพนักงานมักเก็บไฟล์สำคัญไว้ในเครื่องอย่างเดียว เช่น ใบเสนอราคาบนเดสก์ท็อปของฝ่ายขาย แนวทางที่ใช้ได้จริงสำหรับเอสเอ็มอี คือย้ายโฟลเดอร์เอกสารขึ้นที่เก็บกลางหรือไฟล์ออนไลน์ แล้วสำรองที่เก็บกลางนั้นแทน ส่วนตัวเครื่องเองไม่จำเป็นต้องสำรองทั้งเครื่อง ให้ติดตั้งใหม่จากภาพมาตรฐานได้ เราจะลงรายละเอียดในตอนสี่จุดสาม [06 | 00:02:22.598] สิ่งที่มักถูกลืม สิ่งที่มักถูกลืม แต่ทำให้การกู้คืนติดขัดมากที่สุด ได้แก่ คอนฟิกของไฟร์วอลล์ สวิตช์ และไวไฟ ข้อมูลโดเมนและบัญชีผู้ให้บริการจดโดเมน ใบรับรองและกุญแจ ไฟล์ไลเซนส์ของโปรแกรมอีอาร์พี และเอกสารประกอบ เช่น แผนผังเครือข่าย และรายชื่อผู้ติดต่อของผู้ขาย ในวันเกิดเหตุจริง การหาสิ่งเหล่านี้ไม่เจออาจทำให้ช้าไปหลายชั่วโมง [07 | 00:02:51.057] ความลับที่ต้องใช้ตอนกู้คืน สิ่งที่สำคัญมากคือความลับที่ต้องใช้ตอนกู้คืน เช่น รหัสผ่านสำหรับเข้ารหัสแบ็กอัป บัญชีคลาวด์ของระบบแบ็กอัปพร้อมรหัสกู้คืนการยืนยันตัวตน และบัญชีผู้ดูแลฉุกเฉิน ถ้าสิ่งเหล่านี้อยู่ในระบบที่ถูกเข้ารหัสไปแล้ว แบ็กอัปที่ดีที่สุดก็ใช้ไม่ได้ ควรเก็บเป็นชุดฉุกเฉิน แยกออฟไลน์ เช่น ในซองปิดผนึกในตู้นิรภัย และมีผู้เข้าถึงได้สองคน [08 | 00:03:18.431] ระยะเก็บรักษาและข้อมูลที่ไม่ต้องสำรอง สำหรับแต่ละระบบ ต้องกำหนดว่าจะเก็บแบ็กอัปไว้นานเท่าไร โดยดูจากกฎหมาย สัญญา และความต้องการของธุรกิจ เช่น เอกสารทางบัญชีที่มีระยะเก็บตามกฎหมาย ควรตรวจกับผู้ทำบัญชี ในขณะเดียวกัน ข้อมูลส่วนบุคคลไม่ควรเก็บนานเกินจำเป็น และไม่ต้องสำรองไฟล์ชั่วคราว แคช ไฟล์ติดตั้ง หรือไฟล์ส่วนตัวของพนักงาน ซึ่งช่วยลดทั้งพื้นที่และความเสี่ยง [09 | 00:03:47.769] ทะเบียนสิ่งที่ต้องสำรอง ผลลัพธ์ของตอนนี้คือทะเบียนสิ่งที่ต้องสำรอง หนึ่งแถวต่อหนึ่งระบบหรือชุดข้อมูล ระบุเจ้าของ ระดับจากตอนหนึ่งจุดสอง ขนาด อัตราการเปลี่ยนแปลง ความต้องการด้านความสอดคล้อง เช่น ฐานข้อมูลที่ต้องสำรองแบบรู้จักแอปพลิเคชัน และระยะเก็บรักษา ส่วนคอลัมน์วิธีการสำรองจะเติมในชุดที่สอง ทะเบียนนี้ทำให้คำนวณพื้นที่และงบได้อย่างมีเหตุผล [10 | 00:04:15.429] ใบงาน: เติมทะเบียนห้าแถว หยุดคลิปเพื่อทำใบงาน ให้เติมทะเบียนห้าแถว ได้แก่ ฐานข้อมูลของร้านค้าออนไลน์ขนาดสี่สิบกิกะไบต์ อีเมลของบริษัทขนาดหกร้อยกิกะไบต์ คอนฟิกของไฟร์วอลล์ รหัสผ่านสำหรับเข้ารหัสแบ็กอัป และไฟล์สแกนเอกสารฝ่ายบุคคลที่อยู่ในโน้ตบุ๊กของผู้จัดการ ให้ระบุเจ้าของ ระดับ ความต้องการด้านความสอดคล้อง ระยะเก็บรักษา และสิ่งที่ยังขาด [11 | 00:04:44.604] แนวเฉลย: บางรายการต้องย้ายก่อนสำรอง แนวคำตอบคือ ฐานข้อมูลร้านค้าออนไลน์เป็นระดับหนึ่ง ต้องสำรองแบบสอดคล้องและถี่ อีเมลเป็นระดับสอง ใช้การสำรองสำหรับบริการคลาวด์ และกำหนดระยะเก็บตามข้อกำหนด คอนฟิกไฟร์วอลล์ส่งออกทุกครั้งที่เปลี่ยน รหัสผ่านเข้ารหัสต้องไม่เก็บในระบบแบ็กอัปเดียวกัน แต่เก็บในชุดฉุกเฉินแบบออฟไลน์ และไฟล์ฝ่ายบุคคลต้องย้ายขึ้นที่เก็บกลางที่จำกัดสิทธิ์ก่อน [12 | 00:05:13.704] สรุป: รู้ว่ามีอะไร ก่อนออกแบบ สรุปตอนนี้ ก่อนออกแบบต้องรู้ว่ามีอะไรต้องสำรอง ไล่ให้ครบทั้งสิบหมวด รวมถึงบริการคลาวด์ คอนฟิก และเอกสาร เก็บความลับที่ต้องใช้กู้คืนแยกไว้ออฟไลน์ และทำทะเบียนพร้อมขนาด อัตราการเปลี่ยนแปลง และระยะเก็บ เท่ากับจบชุดที่หนึ่งแล้ว ดาวน์โหลดใบงานพร้อมแม่แบบทะเบียน แล้วต่อชุดที่สอง ตอนสองจุดหนึ่ง เรื่องการเลือกที่เก็บแบ็กอัป กับ อาร์ ศูนย์ ไซเบอร์ เสียง: พี่ตั้ม / ElevenLabs การออกเสียง: R0 = อาร์-ศูนย์ แหล่งอ้างอิงและอ่านต่อ NCSC — Small organisations guide: Backing up your data | https://www.ncsc.gov.uk/collection/small-business-guide/backing-your-data NIST SP 800-34 Rev. 1 — Contingency Planning Guide for Federal Information Systems | https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/34/r1/upd1/final สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPC) | https://www.pdpc.or.th/