[01 | 00:00:00.000] เข้ารหัส กุญแจ และงบประมาณ ยินดีต้อนรับสู่ อาร์ ศูนย์ ไซเบอร์ ตอนสองจุดสี่ ตอนสุดท้ายของชุดที่สอง ตอนนี้มีสองเรื่อง เรื่องแรกคือการเข้ารหัสแบ็กอัปและการจัดการกุญแจ ซึ่งถ้าทำผิด อาจทำให้กู้คืนข้อมูลของตัวเองไม่ได้ เรื่องที่สองคือการคำนวณงบประมาณสามปี เพื่อเสนอเจ้าของกิจการอย่างมีเหตุผล โดยเทียบกับความเสียหายจากการหยุดชะงักที่ประเมินไว้ในชุดที่หนึ่ง [02 | 00:00:27.887] ทำไมต้องเข้ารหัส Backup แบ็กอัปคือสำเนาของข้อมูลทั้งบริษัทรวมไว้ในที่เดียว ถ้าดิสก์ออฟไลน์หายระหว่างเดินทาง พื้นที่เก็บบนคลาวด์ตั้งค่าผิดจนเปิดสาธารณะ หรือขายเครื่องเก็บข้อมูลเก่าโดยไม่ลบ ข้อมูลทั้งหมดอาจรั่ว ถ้าเข้ารหัสไว้ ผู้ที่ได้ไปก็อ่านไม่ได้ ถ้าไม่ได้เข้ารหัส อาจกลายเป็นเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลที่ต้องแจ้งและรับผิดชอบ การเข้ารหัสจึงควรเปิดเป็นค่าเริ่มต้น [03 | 00:00:54.104] เข้ารหัสที่ไหนบ้าง การเข้ารหัสควรมีหลายจุด ระหว่างส่งข้อมูลใช้การเข้ารหัสแบบทีแอลเอส ขณะเก็บใช้การเข้ารหัสในซอฟต์แวร์แบ็กอัป ซึ่งส่วนใหญ่ใช้เออีเอสสองร้อยห้าสิบหกบิต และสำหรับคลาวด์ ควรเข้ารหัสฝั่งเราก่อนส่งขึ้นไป โดยกุญแจอยู่กับเรา ไม่ใช่กับผู้ให้บริการ การเข้ารหัสฝั่งผู้ให้บริการใช้เป็นชั้นเสริมได้ ดิสก์ออฟไลน์ก็ต้องเข้ารหัสทั้งงานและทั้งดิสก์ [04 | 00:01:20.964] กุญแจหาย เท่ากับข้อมูลหาย ข้อควรระวังที่สำคัญที่สุดคือ ถ้ากุญแจหรือรหัสผ่านสำหรับเข้ารหัสหาย ข้อมูลก็หายไปด้วย ผู้ขายซอฟต์แวร์ส่วนใหญ่กู้รหัสให้ไม่ได้ ห้ามเก็บรหัสไว้บนเครื่องแบ็กอัปเพียงที่เดียว ควรเก็บสองที่ เช่น ตู้เก็บรหัสผ่าน และซองปิดผนึกในตู้นิรภัย มีสองคนที่รู้วิธีเข้าถึง และทดสอบด้วยการกู้คืนโดยใช้รหัสจากซองในตู้นิรภัยจริง ไม่ใช่จากความจำ [05 | 00:01:49.424] การเข้ารหัส ต่างจาก Immutability การเข้ารหัสกับสำเนาที่แก้ไขไม่ได้ ช่วยคนละเรื่อง การเข้ารหัสป้องกันไม่ให้คนอื่นอ่านข้อมูล แต่ถ้าผู้โจมตีมีสิทธิ์ ก็ยังลบได้ ส่วนสำเนาที่แก้ไขไม่ได้ป้องกันการลบ แต่ถ้าไม่ได้เข้ารหัส ผู้ที่เข้าถึงก็ยังอ่านได้ ระบบแบ็กอัปที่ดีจึงต้องมีทั้งสองอย่าง เพื่อรักษาทั้งความลับของข้อมูล และความสามารถในการกู้คืน [06 | 00:02:16.008] ส่วนประกอบของงบประมาณ งบประมาณของระบบแบ็กอัปมีหลายส่วน ได้แก่ ฮาร์ดแวร์ เช่น เครื่องเก็บข้อมูลหรือเซิร์ฟเวอร์ ซึ่งควรคิดอายุใช้งานประมาณห้าปี ค่าไลเซนส์ซอฟต์แวร์ ซึ่งมักคิดตามจำนวนเครื่องหรือภาระงาน ค่าพื้นที่คลาวด์ต่อเทราไบต์ต่อเดือน และค่าดึงข้อมูลกลับ ดิสก์ออฟไลน์ ค่าการสำรองบริการคลาวด์ต่อผู้ใช้ และที่มักลืมคือเวลาของคน ทั้งการดูแลประจำและการทดสอบกู้คืน [07 | 00:02:44.514] ตัวอย่างงบสามปี ตัวอย่างงบสมมติของสามดาวเทรดดิ้ง ฮาร์ดแวร์และดิสก์ราวหนึ่งแสนห้าหมื่นบาท จ่ายครั้งเดียว ซอฟต์แวร์ปีละหกหมื่นบาท คลาวด์ปีละสามหมื่นบาท การสำรองอีเมลและไฟล์ออนไลน์ปีละสี่หมื่นบาท ดิสก์ออฟไลน์หนึ่งหมื่นสองพันบาท และค่าผู้ให้บริการทดสอบกู้คืนปีละหกหมื่นบาท รวมสามปีราวแปดแสนบาท หรือเฉลี่ยปีละราวสองแสนเจ็ดหมื่นบาท ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวเลขสมมติเพื่อฝึกคำนวณ [08 | 00:03:13.614] เทียบกับความเสียหาย เมื่อนำงบไปเทียบกับความเสียหายที่ประเมินไว้ในตอนหนึ่งจุดสอง ระบบอีอาร์พีหยุดหนึ่งวันเสียหายราวหกแสนบาท ถ้าโดนมัลแวร์เรียกค่าไถ่โดยไม่มีแบ็กอัปที่ใช้ได้ อาจหยุดเป็นสัปดาห์ และเสียชื่อเสียง ค่าใช้จ่ายทั้งโครงการปีละราวสองแสนเจ็ดหมื่นบาท จึงน้อยกว่าความเสียหายจากการหยุดหนึ่งวัน การนำเสนอแบบนี้ช่วยให้เจ้าของกิจการตัดสินใจได้ง่ายขึ้นมาก [09 | 00:03:40.089] เสนอเจ้าของกิจการเป็นทางเลือก วิธีนำเสนอที่ได้ผล คือเสนอเป็นทางเลือกสามระดับ ขั้นต่ำ แนะนำ และสูง แต่ละทางบอกราคา สิ่งที่ได้ และความเสี่ยงที่ยังเหลือ เช่น ทางเลือกขั้นต่ำไม่มีการสำรองบริการคลาวด์ และอาจกู้อีอาร์พีไม่ทันอาร์ทีโอ ทางเลือกแนะนำเพิ่มการสำรองบริการคลาวด์ ดิสก์ออฟไลน์ และการซ้อมทุกไตรมาส จากนั้นให้เจ้าของเลือกและลงนาม ความเสี่ยงที่เหลือจึงเป็นการตัดสินใจของธุรกิจ [10 | 00:04:11.609] ใบงาน: คำนวณงบและเสนอทางเลือก หยุดคลิปเพื่อทำใบงาน ใช้ราคาสมมติของคลินิกสิบสองคนจากตอนสองจุดหนึ่ง เครื่องเก็บข้อมูลหกหมื่นบาท จ่ายครั้งเดียว ซอฟต์แวร์ปีละสองหมื่นบาท คลาวด์ปีละหนึ่งหมื่นห้าพันบาท การสำรองบริการคลาวด์ปีละหนึ่งหมื่นสองพันบาท ดิสก์ออฟไลน์แปดพันบาท และค่าทดสอบกู้คืนปีละสามหมื่นบาท ให้คำนวณงบสามปีของทางเลือกแนะนำ และเขียนความเสี่ยงที่เหลือของทางเลือกขั้นต่ำ [11 | 00:04:39.958] แนวเฉลย: ราว 3 แสนบาทใน 3 ปี แนวคำตอบคือ ค่าใช้จ่ายครั้งเดียว คือเครื่องเก็บข้อมูลกับดิสก์ออฟไลน์ รวมหกหมื่นแปดพันบาท ค่าใช้จ่ายรายปี คือซอฟต์แวร์ คลาวด์ การสำรองบริการคลาวด์ และการทดสอบ รวมเจ็ดหมื่นเจ็ดพันบาท สามปีเป็นสองแสนสามหมื่นหนึ่งพันบาท รวมทั้งหมดราวสองแสนเก้าหมื่นเก้าพันบาท ความเสี่ยงที่เหลือของทางเลือกขั้นต่ำ คือไม่มีการสำรองบริการคลาวด์ ไม่มีชั้นออฟไลน์ และไม่ได้ทดสอบกู้คืน [12 | 00:05:11.662] สรุป: ปลอดภัย กู้ได้ และจ่ายไหว สรุปตอนนี้ เข้ารหัสแบ็กอัปทั้งระหว่างส่งและขณะเก็บ เก็บกุญแจไว้สองที่โดยมีสองคนเข้าถึงได้ และทดสอบกู้คืนด้วยกุญแจนั้นจริง การเข้ารหัสต้องใช้คู่กับสำเนาที่แก้ไขไม่ได้ และงบสามปีควรเสนอเป็นทางเลือก โดยเทียบกับความเสียหาย เท่ากับจบชุดที่สองแล้ว ดาวน์โหลดใบงานพร้อมแนวเฉลย แล้วต่อชุดที่สาม ซึ่งเป็นการลงมือติดตั้งจริง กับ อาร์ ศูนย์ ไซเบอร์ เสียง: พี่ตั้ม / ElevenLabs การออกเสียง: R0 = อาร์-ศูนย์ แหล่งอ้างอิงและอ่านต่อ NIST SP 800-209 — Security Guidelines for Storage Infrastructure | https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/209/final NCSC — Principles for ransomware-resistant cloud backups | https://www.ncsc.gov.uk/guidance/principles-for-ransomware-resistant-cloud-backups สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPC) | https://www.pdpc.or.th/