[01 | 00:00:00.000] Backup สำหรับ Windows และ File Server ยินดีต้อนรับสู่ อาร์ ศูนย์ ไซเบอร์ ตอนสามจุดหนึ่ง เริ่มชุดที่สาม ซึ่งเป็นการลงมือติดตั้งจริง ตอนนี้เป็นเรื่องวินโดวส์และเซิร์ฟเวอร์ไฟล์ เราจะดูว่าต้องสำรองอะไรบ้างบนวินโดวส์ เลือกระหว่างเครื่องมือในตัวกับซอฟต์แวร์แบบเอเจนต์ ตั้งค่าเซิร์ฟเวอร์ไฟล์ และตัวควบคุมโดเมน พร้อมคำสั่งที่ใช้ตรวจสอบ ทุกคำสั่งในตอนนี้ควรทดลองในแล็บก่อนใช้กับระบบจริงของบริษัท [02 | 00:00:26.493] บน Windows ต้องสำรองอะไร บนวินโดวส์ต้องคิดเป็นสามส่วน ส่วนแรกคือข้อมูล เช่น ไดรฟ์ที่เก็บไฟล์แชร์ ส่วนที่สองคือตัวระบบ ได้แก่ ซิสเต็มสเตต และการสำรองทั้งเครื่องเพื่อกู้แบบเครื่องเปล่า ซึ่งช่วยให้ตั้งเครื่องใหม่ได้เร็ว ส่วนที่สามคือข้อมูลของแอปพลิเคชัน เช่น ฐานข้อมูล ซึ่งจะอยู่ในตอนสามจุดสอง นอกจากนี้ควรส่งออกคอนฟิกสำคัญ เช่น นโยบายกลุ่ม และการตั้งค่าดีเอชซีพีด้วย [03 | 00:00:55.258] เลือกเครื่องมือ เครื่องมือมีสองกลุ่มหลัก กลุ่มแรกคือวินโดวส์เซิร์ฟเวอร์แบ็กอัป ซึ่งมีมาในตัวและสั่งงานด้วยคำสั่งดับเบิลยูบีแอดมิน ใช้ฟรี แต่รายงานและการแจ้งเตือนมีน้อย กลุ่มที่สองคือซอฟต์แวร์แบ็กอัปแบบเอเจนต์ มีหน้าจัดการกลาง แจ้งเตือน คัดลอกขึ้นคลาวด์ และรองรับที่เก็บแบบแก้ไขไม่ได้ ถ้ามีหลายเซิร์ฟเวอร์ แบบเอเจนต์มักคุ้มค่ากว่า [04 | 00:01:20.305] VSS: หัวใจของความสอดคล้อง บนวินโดวส์ ความสอดคล้องของแบ็กอัปขึ้นกับวีเอสเอส ซึ่งถ่ายภาพไดรฟ์ขณะใช้งานได้ และแจ้งให้แอปพลิเคชันเขียนข้อมูลให้ครบก่อนถ่ายภาพ ผ่านส่วนประกอบที่เรียกว่าไรเตอร์ ใช้คำสั่งวีเอสเอสแอดมิน ลิสต์ ไรเตอร์ส เพื่อตรวจว่าไรเตอร์ทุกตัวอยู่ในสถานะปกติ และไม่มีข้อผิดพลาด ถ้ามีไรเตอร์ใดล้มเหลว ต้องแก้ก่อน มิฉะนั้นแบ็กอัปของแอปนั้นอาจไม่สอดคล้อง [05 | 00:01:47.800] Windows Server Backup แบบเร็ว ถ้าใช้เครื่องมือในตัว ให้ติดตั้งฟีเจอร์วินโดวส์เซิร์ฟเวอร์แบ็กอัปก่อน แล้วสั่งดับเบิลยูบีแอดมิน สตาร์ต แบ็กอัป ระบุปลายทาง ใส่ตัวเลือกออลคริติคอล เพื่อรวมทุกอย่างที่จำเป็นต่อการกู้ทั้งเครื่อง และระบุไดรฟ์ข้อมูลที่ต้องการ ข้อควรระวังคือ ถ้าปลายทางเป็นโฟลเดอร์แชร์บนเครือข่าย เครื่องมือนี้เก็บได้เพียงชุดล่าสุด จึงไม่เหมาะเป็นที่เก็บหลัก [06 | 00:02:12.676] ออกแบบงานในซอฟต์แวร์แบบ Agent ในซอฟต์แวร์แบบเอเจนต์ สามดาวเทรดดิ้งตั้งงานของเซิร์ฟเวอร์ไฟล์เป็นการสำรองแบบอิมเมจของทั้งโวลุ่ม ซึ่งกู้ได้ทั้งระดับไฟล์และทั้งเครื่อง เปิดการติดตามบล็อกที่เปลี่ยน เปิดโหมดรู้จักแอปพลิเคชัน เริ่มงานห้าทุ่ม เก็บแบบจีเอฟเอสตามที่ออกแบบในชุดที่สอง เปิดการเข้ารหัสโดยเก็บรหัสไว้ในชุดฉุกเฉิน และตั้งงานคัดลอกขึ้นคลาวด์ที่ล็อกสามสิบวันตอนตีหนึ่ง [07 | 00:02:39.332] Shadow Copies: ให้ผู้ใช้กู้ไฟล์เอง สำหรับเซิร์ฟเวอร์ไฟล์ ควรเปิดแชโดว์ก๊อปปี้บนไดรฟ์ข้อมูล ให้ผู้ใช้กู้ไฟล์ที่ลบหรือแก้ผิดได้เองผ่านเมนูพรีเวียสเวอร์ชันส์ ซึ่งลดงานกู้ไฟล์เล็ก ๆ ของฝ่ายไอทีได้มาก สามดาวเทรดดิ้งตั้งไว้วันละสองครั้ง แต่ต้องจำว่าแชโดว์ก๊อปปี้อยู่บนไดรฟ์เดียวกัน จึงไม่ใช่แบ็กอัป และผู้โจมตีมักสั่งลบทิ้งก่อนเข้ารหัส ควรตั้งการแจ้งเตือนเมื่อมีการลบด้วย [08 | 00:03:04.167] Domain controller ต้องสำรองอย่างไร ตัวควบคุมโดเมนเก็บแอกทีฟไดเรกทอรี ซึ่งถ้าหายไป ผู้ใช้ทั้งบริษัทจะเข้าระบบไม่ได้ ต้องสำรองซิสเต็มสเตตอย่างสม่ำเสมอ และต้องรู้ว่าแบ็กอัปที่เก่ากว่าอายุทูมสโตนของแอกทีฟไดเรกทอรีจะนำมากู้ไม่ได้ ซึ่งมักตั้งไว้หนึ่งร้อยแปดสิบวัน ควรเก็บรหัสโหมดกู้คืนบริการไดเรกทอรีไว้ในชุดฉุกเฉิน และถ้าทำได้ ควรมีตัวควบคุมโดเมนสองตัว [09 | 00:03:30.771] ตรวจว่า Backup ใช้ได้ หลังตั้งค่าเสร็จ ต้องตรวจว่าแบ็กอัปใช้ได้จริง ทุกวันอ่านรายงานของงาน และดูว่าไม่มีคำเตือน ทุกสัปดาห์ตรวจบันทึกเหตุการณ์ของแบ็กอัปและวีเอสเอส กู้ไฟล์ทดสอบไปยังโฟลเดอร์แยก และเทียบค่าแฮชกับต้นฉบับ ทุกไตรมาสกู้ทั้งเครื่องแบบเครื่องเปล่าเข้าเครื่องเสมือนในแล็บ เพื่อจับเวลาจริง รายละเอียดโปรแกรมการทดสอบจะอยู่ในตอนสี่จุดสี่ [10 | 00:03:55.608] ใบงาน: ตรวจงาน Backup ของ FS-01 หยุดคลิปเพื่อทำใบงาน การตั้งค่าปัจจุบันของเซิร์ฟเวอร์ไฟล์สมมติคือ ใช้ดับเบิลยูบีแอดมิน สำรองไปยังโฟลเดอร์แชร์บนเครื่องเก็บข้อมูล สำรองเฉพาะข้อมูล ไม่รวมสิ่งที่จำเป็นต่อการกู้ทั้งเครื่อง วีเอสเอสไรเตอร์ของฐานข้อมูลอยู่ในสถานะล้มเหลว ปิดแชโดว์ก๊อปปี้ และไม่เคยทดสอบกู้คืนตั้งแต่ติดตั้ง ให้หาจุดที่ผิดหรือเสี่ยง และเขียนการตั้งค่าที่ถูกต้อง [11 | 00:04:23.511] แนวเฉลย: ห้าจุดที่ต้องแก้ แนวคำตอบคือ จุดที่หนึ่ง ปลายทางที่เป็นโฟลเดอร์แชร์เก็บได้เพียงชุดล่าสุด ควรย้ายไปใช้ที่เก็บของซอฟต์แวร์แบบเอเจนต์ที่มีหลายเวอร์ชัน จุดที่สอง ต้องสำรองแบบทั้งเครื่องเพื่อกู้แบบเครื่องเปล่าได้ จุดที่สาม แก้ไรเตอร์ของฐานข้อมูลที่ล้มเหลว แล้วตรวจซ้ำ จุดที่สี่ เปิดแชโดว์ก๊อปปี้วันละสองครั้งพร้อมแจ้งเตือนการลบ และจุดที่ห้า ทดสอบกู้คืนภายในสัปดาห์นี้ [12 | 00:04:51.721] สรุป: Windows ที่กู้ได้จริง สรุปตอนนี้ บนวินโดวส์ต้องสำรองทั้งข้อมูล ตัวระบบ และซิสเต็มสเตต ตรวจว่าวีเอสเอสไรเตอร์ปกติ ใช้ซอฟต์แวร์แบบเอเจนต์ที่มีหลายเวอร์ชันและคัดลอกขึ้นคลาวด์ เปิดแชโดว์ก๊อปปี้ให้ผู้ใช้กู้ไฟล์เอง แต่ไม่ถือเป็นแบ็กอัป และสำรองตัวควบคุมโดเมนให้สม่ำเสมอ ดาวน์โหลดใบงานพร้อมแนวเฉลย แล้วต่อตอนสามจุดสอง เรื่องลินุกซ์และฐานข้อมูล กับ อาร์ ศูนย์ ไซเบอร์ เสียง: Jessica / ElevenLabs การออกเสียง: R0 = อาร์-ศูนย์ แหล่งอ้างอิงและอ่านต่อ CISA — #StopRansomware Guide | https://www.cisa.gov/stopransomware/ransomware-guide NCSC — Small organisations guide: Backing up your data | https://www.ncsc.gov.uk/collection/small-business-guide/backing-your-data NIST SP 800-34 Rev. 1 — Contingency Planning Guide for Federal Information Systems | https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/34/r1/upd1/final