[01 | 00:00:00.000] แผน DR และการซ้อม Tabletop ยินดีต้อนรับสู่ อาร์ ศูนย์ ไซเบอร์ ตอนห้าจุดสาม ตอนนี้เป็นแผนรับมือภัยพิบัติ หรือดีอาร์ คือการกู้คืนเมื่อทั้งสำนักงาน ทั้งห้องเซิร์ฟเวอร์ หรือทั้งแพลตฟอร์มใช้งานไม่ได้ เช่น น้ำท่วม ไฟไหม้ หรือโดนมัลแวร์ทั้งระบบ เราจะดูกลยุทธ์ที่เอสเอ็มอีเลือกได้ องค์ประกอบของแผน การประกาศภัยพิบัติ และการซ้อมแบบบนโต๊ะ ซึ่งทำได้ง่ายและได้ผลมาก [02 | 00:00:26.790] กลยุทธ์ DR สี่แบบ กลยุทธ์ดีอาร์มีหลายแบบ แบบเย็น มีแค่แบ็กอัป ต้องหาเครื่องและสถานที่ใหม่ ใช้เวลาเป็นวัน แต่ถูกที่สุด แบบอุ่น มีเครื่องหรือพื้นที่รออยู่ แต่ต้องกู้ข้อมูล ใช้เวลาเป็นชั่วโมง แบบร้อน ระบบทำงานคู่กันและสลับได้ในไม่กี่นาที แต่แพงที่สุด และดีอาร์บนคลาวด์ ซึ่งเปิดเครื่องเสมือนจากแบ็กอัปเมื่อต้องใช้ ควรเลือกตามระดับของระบบ [03 | 00:00:53.976] กลยุทธ์ของสามดาวเทรดดิ้ง สามดาวเทรดดิ้งเลือกให้ระบบระดับหนึ่ง คืออีอาร์พีและร้านค้าออนไลน์ เปิดเป็นเครื่องเสมือนบนคลาวด์จากแบ็กอัปที่ส่งขึ้นไปแล้ว ภายในแปดชั่วโมง ซึ่งเจ้าของตกลงว่ารับได้ในกรณีเสียทั้งสำนักงาน ระดับสองกู้ขึ้นเครื่องบนคลาวด์ภายในหนึ่งวัน อีเมลและไฟล์ออนไลน์ไม่ได้รับผลจากการเสียสำนักงาน และพนักงานทำงานจากบ้านด้วยโน้ตบุ๊ก [04 | 00:01:18.267] ใครประกาศภัยพิบัติ เรื่องที่มักทำให้ช้า คือไม่มีใครกล้าประกาศภัยพิบัติ จึงต้องตั้งเกณฑ์ให้ชัดล่วงหน้า เช่น คาดว่าสำนักงานใช้ไม่ได้เกินสี่ชั่วโมง ระบบระดับหนึ่งล่มจนเสี่ยงเกินอาร์ทีโอ หรือมัลแวร์ลามเกินหนึ่งเซิร์ฟเวอร์ และกำหนดผู้มีอำนาจประกาศ พร้อมตัวแทน เมื่อประกาศแล้ว ให้เริ่มโทรตามผังการติดต่อ และเปิดคู่มือกู้คืนทันที ไม่ต้องประชุมถกกันนาน [05 | 00:01:44.728] องค์ประกอบของแผน DR แผนดีอาร์ควรมี ขอบเขตและเป้าหมายอาร์ทีโออาร์พีโอตามระดับ เกณฑ์และผู้มีอำนาจประกาศ บทบาท ผังการติดต่อ และเบอร์ของผู้ขาย ลำดับการกู้พร้อมลิงก์ไปยังคู่มือแต่ละระบบ สถานที่ทำงานสำรองหรือการทำงานจากบ้าน แม่แบบข้อความสื่อสาร และขั้นตอนกลับสู่ภาวะปกติ แผนไม่ต้องยาว แต่ต้องใช้ได้จริง และเก็บไว้ที่เดียวกับคู่มือการกู้คืน [06 | 00:02:12.187] Tabletop: ซ้อมบนโต๊ะ การซ้อมบนโต๊ะคือการเล่าสถานการณ์สมมติเป็นช่วง ๆ แล้วให้ทีมตอบว่าจะทำอะไร โดยไม่แตะระบบจริง ใช้เวลาประมาณสองชั่วโมง มีผู้ดำเนินการ ผู้เข้าร่วมหกถึงแปดคน และผู้จดบันทึก แต่ละช่วงมีข้อมูลใหม่โยนเข้ามา ทีมต้องตัดสินใจ ผู้จดบันทึกเก็บช่องโหว่และผู้รับผิดชอบ และปิดด้วยการสรุปทันทียี่สิบนาที วิธีนี้หาช่องโหว่ของแผนได้มาก ด้วยต้นทุนต่ำ [07 | 00:02:40.429] ตัวอย่างสถานการณ์ซ้อม ตัวอย่างสถานการณ์ เริ่มจากเจ็ดโมงสิบนาที มีประกาศเตือนน้ำท่วม แปดโมงครึ่งน้ำเข้าห้องเซิร์ฟเวอร์และไฟดับ เก้าโมงผู้ดูแลไอทีติดต่อไม่ได้เพราะอยู่ต่างประเทศ สิบโมงลูกค้ารายใหญ่โทรถามว่าจะส่งของได้เมื่อไร และบ่ายโมงระบบอีอาร์พีที่เปิดบนคลาวด์ขึ้นข้อผิดพลาดเรื่องไลเซนส์ แต่ละช่วงบังคับให้ทีมตัดสินใจ ทั้งเรื่องเทคนิค คน และการสื่อสาร [08 | 00:03:08.959] หลังการซ้อม: แก้ให้จบ หลังการซ้อม ต้องทำรายการช่องโหว่ พร้อมเจ้าของและกำหนดเวลา ตัวอย่างสมมติ ไม่มีตัวแทนของผู้ดูแลไอที ไลเซนส์อีอาร์พีย้ายไปคลาวด์ไม่ได้ ไม่มีแม่แบบข้อความถึงลูกค้า และผังการติดต่อมีเบอร์เก่าสองเบอร์ จากนั้นปรับแผนและคู่มือ และวางการซ้อมทางเทคนิคจริง คือกู้ระบบระดับหนึ่งบนคลาวด์ ปีละสองครั้ง ตามโปรแกรมในตอนสี่จุดสี่ [09 | 00:03:36.106] กลับสู่ภาวะปกติ เมื่อสำนักงานหรือระบบหลักพร้อมแล้ว ต้องย้ายกลับอย่างมีแผน ทดสอบเครื่องใหม่ให้พร้อมก่อน ซิงก์ข้อมูลครั้งสุดท้ายจากระบบดีอาร์กลับมา โดยหยุดการเขียนข้อมูลช่วงสั้น ๆ สลับผู้ใช้ในช่วงเวลาที่คนใช้น้อย เก็บสำเนาของระบบดีอาร์ไว้อีกสองสัปดาห์เผื่อมีปัญหา แล้วทบทวนบทเรียน และปรับแผนเป็นเวอร์ชันใหม่ ข้อมูลที่ทำระหว่างช่วงดีอาร์ต้องไม่หายในขั้นตอนนี้ [10 | 00:04:02.465] ใบงาน: ออกแบบ Tabletop หยุดคลิปเพื่อทำใบงาน คลินิกสมมติมีพนักงานสิบสองคน ไอทีพาร์ตไทม์หนึ่งคนกับผู้ให้บริการ ฐานข้อมูลนัดหมายอยู่บนเซิร์ฟเวอร์ในคลินิก อีเมลและไฟล์ใช้กูเกิลเวิร์กสเปซ คลินิกอยู่ชั้นสองของอาคารพาณิชย์ และเจ้าของซึ่งเป็นแพทย์มักไม่ว่าง ให้ออกแบบการซ้อมบนโต๊ะ เลือกสถานการณ์ที่สมจริง เขียนข้อมูลที่โยนเข้ามาสี่ช่วง และระบุสิ่งที่อยากทดสอบในแต่ละช่วง [11 | 00:04:30.457] แนวเฉลย: ทดสอบทั้งคน ระบบ และสื่อสาร แนวคำตอบคือ เลือกสถานการณ์มัลแวร์เรียกค่าไถ่บนเซิร์ฟเวอร์นัดหมาย ช่วงแรกทดสอบว่าใครประกาศภัยพิบัติเมื่อเจ้าของกำลังผ่าตัด ช่วงที่สองผู้ป่วยเริ่มมาถึง ทดสอบว่ามีตารางนัดหมายแบบกระดาษหรือรายชื่อโทรศัพท์หรือไม่ ช่วงที่สามผู้ให้บริการต้องใช้กุญแจแบ็กอัป ทดสอบว่าชุดฉุกเฉินอยู่ที่ไหน และช่วงที่สี่ทดสอบการประเมินเหตุละเมิดข้อมูลผู้ป่วย [12 | 00:04:57.141] สรุป: แผนที่ซ้อมแล้วเท่านั้นที่ใช้ได้ สรุปตอนนี้ เลือกกลยุทธ์ดีอาร์ตามระดับของระบบและงบ ตั้งเกณฑ์และผู้มีอำนาจประกาศภัยพิบัติไว้ล่วงหน้า เขียนแผนที่สั้นแต่ใช้ได้จริง ซ้อมบนโต๊ะเพื่อหาช่องโหว่ทั้งเรื่องคน ระบบ และการสื่อสาร แก้ให้จบ แล้วซ้อมทางเทคนิคจริงเป็นรอบ ดาวน์โหลดใบงานพร้อมแม่แบบการซ้อม แล้วต่อตอนห้าจุดสี่ ซึ่งเป็นแคปสโตนปิดหลักสูตร กับ อาร์ ศูนย์ ไซเบอร์ เสียง: Jessica / ElevenLabs การออกเสียง: R0 = อาร์-ศูนย์ แหล่งอ้างอิงและอ่านต่อ NIST SP 800-34 Rev. 1 — Contingency Planning Guide for Federal Information Systems | https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/34/r1/upd1/final NCSC — Incident management collection | https://www.ncsc.gov.uk/collection/incident-management CISA — #StopRansomware Guide | https://www.cisa.gov/stopransomware/ransomware-guide