[01 | 00:00:00.150] ลำดับการกู้ เริ่มจากฐานราก สวัสดีครับ ผมจะพาทุกคนมาต่อในชุดสุดท้ายของหลักสูตรนะครับ สามชุดที่ผ่านมา เราเตรียมตัว ทำแบ็กอัปให้รอด และผ่านเจ็ดสิบสองชั่วโมงแรกมาแล้ว ชุดนี้ถึงเวลาลงมือกู้จริงครับ ตอนแรกนี้ เราจะดูกันว่าต้องกู้อะไรก่อนหลัง ทำไมต้องเริ่มจากพื้นที่สะอาด กู้ระบบยืนยันตัวตนยังไง และเมื่อไรควรสร้างเครื่องใหม่ แทนที่จะกู้ของเดิมกลับมาครับ [02 | 00:00:31.690] อย่ากู้กลับเข้าไป ในบ้านที่ยังมีขโมย หลักแรกของการกู้คือ อย่ากู้ระบบกลับเข้าไปในบ้านที่ขโมยยังอยู่ครับ ถ้าเรากู้เซิร์ฟเวอร์กลับไปในเครือข่ายเดิม ผู้โจมตีที่ยังซ่อนอยู่ ก็แค่เข้ารหัสซ้ำอีกรอบ เราจึงต้องมีพื้นที่กู้คืนที่สะอาด กู้ในนั้นก่อน ตรวจให้ผ่าน แล้วค่อยย้ายออกไปใช้งาน พื้นที่นี้ต้องเป็นเครือข่ายที่แยกขาด ไม่มีทางเชื่อมกับเครือข่ายที่ติดเชื้อ ใช้ฮาร์ดแวร์หรือคลาวด์ที่สะอาด ไม่ใช่ไฮเปอร์ไวเซอร์ตัวเดิมที่อาจถูกยึดไปแล้ว และใช้ตัวติดตั้ง สแกนเนอร์ และ EDR ที่ดาวน์โหลดจากแหล่งที่เชื่อถือได้ ที่ลืมกันบ่อยคือตัวผู้ดูแลเองครับ เครื่องที่ใช้ทำงานต้องสะอาด ไม่เคยต่อเข้าโดเมนเดิม และบัญชีที่ใช้ก็ต้องสร้างใหม่ เพราะบัญชีเดิมอาจถูกขโมยไปแล้ว ถ้าเตรียมแล็ปท็อปสะอาดไว้ในกล่องฉุกเฉินตามชุดแรก ตรงนี้จะเร็วขึ้นมากครับ [03 | 00:01:25.340] ลำดับการกู้: จากล่างขึ้นบน ลำดับการกู้ไล่จากล่างขึ้นบนครับ เริ่มจากพื้นที่สะอาด แล้วตามด้วยเครือข่ายพื้นฐาน อย่างไฟร์วอลล์และ DNS เพราะไม่มีเครือข่าย ก็ไม่มีอะไรคุยกันได้ ต่อมาคือระบบยืนยันตัวตน หรือ Active Directory ซึ่งเป็นงานที่ยากที่สุด เดี๋ยวสไลด์หน้าเราจะลงรายละเอียดกัน จากนั้นกู้เครื่องมือดูแล ทั้ง EDR ระบบแบ็กอัป และระบบเก็บล็อก เพื่อให้เรามองเห็นทุกอย่าง ก่อนเปิดระบบงานจริง แล้วจึงกู้ Tier 1 ระบบที่ทำเงินหรือเกี่ยวกับชีวิตคน ตามด้วย Tier 2 และ Tier 3 ตามลำดับที่ตกลงไว้ใน BIA ถ้าผู้บริหารกดดันให้เปิดระบบขายก่อน ต้องอธิบายให้เข้าใจนะครับ ว่าระบบขายที่ไม่มีระบบตัวตนรองรับ ใช้งานไม่ได้จริง [04 | 00:02:18.670] กู้ Active Directory อย่างปลอดภัย มาดูการกู้ Active Directory กันครับ ขั้นแรก กู้ Domain Controller ขึ้นมาจากแบ็กอัปที่สะอาด ทีละเครื่อง ในพื้นที่แยก ไม่ใช่เปิดพร้อมกันทั้งหมด ขั้นที่สองสำคัญมากครับ ต้องรีเซ็ตรหัสผ่านของบัญชีพิเศษที่ชื่อ krbtgt สองครั้ง บัญชีนี้ใช้ออกตั๋วยืนยันตัวตนให้ทั้งโดเมน ถ้าผู้โจมตีขโมยไปได้ เขาจะปลอมตั๋วได้ตามใจ การรีเซ็ตสองครั้งตามที่ไมโครซอฟต์แนะนำ จะทำให้ตั๋วปลอมเหล่านั้นใช้ไม่ได้ ขั้นที่สาม รีเซ็ตรหัสบัญชีผู้ดูแล และบัญชีบริการที่มีสิทธิ์สูงทั้งหมด ขั้นที่สี่ ล้างสิ่งที่ผู้โจมตีทิ้งไว้ ทั้งบัญชีแปลกๆ นโยบายกลุ่มที่ถูกแก้ และงานตั้งเวลาที่ฝังไว้ และขั้นสุดท้าย ตรวจซ้ำให้แน่ใจก่อน แล้วค่อยเพิ่ม Domain Controller เครื่องอื่น ขั้นตอนนี้ซับซ้อนมากนะครับ ถ้าไม่เคยซ้อมมาก่อน ควรมีผู้เชี่ยวชาญช่วย และนี่คือเหตุผลที่เราย้ำให้ซ้อมกู้ AD ในชุดที่สองครับ [05 | 00:03:29.150] สร้างใหม่ หรือ กู้ของเดิม คำถามที่ต้องตอบทุกเครื่องคือ จะสร้างใหม่ หรือกู้ของเดิมกลับมาครับ หลักง่ายๆ คือ เครื่องไหนที่ผู้โจมตีใช้หรือแตะ ให้ล้างแล้วติดตั้งใหม่ทั้งหมด เพราะเราไม่มีทางรู้ได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ ว่าเขาฝังอะไรไว้บ้าง ไฮเปอร์ไวเซอร์ก็ติดตั้งใหม่ แล้วค่อยย้าย VM ที่ตรวจแล้วกลับเข้าไป ส่วนเครื่องผู้ใช้ที่มีเป็นร้อยเป็นพันเครื่อง ให้ลงอิมเมจมาตรฐานใหม่ ถ้าเตรียมอิมเมจและสคริปต์ไว้ตามชุดที่สอง จะทำได้เร็วมากครับ ฐานข้อมูลและไฟล์ ให้กู้ข้อมูลจากจุดสะอาด แล้วสแกนก่อนใช้งาน ส่วนระบบที่ไม่พบร่องรอยเลย กู้จากแบ็กอัปทั้งเครื่องได้ แต่ก็ต้องสแกนก่อนเช่นกัน สรุปง่ายๆ ครับ ข้อมูลกู้ได้ แต่ตัวเครื่องให้สร้างใหม่ เป็นทางที่ปลอดภัยที่สุด แม้จะช้ากว่าในตอนแรก [06 | 00:04:20.670] สรุปตอน 4.1 สรุปตอนนี้นะครับ กู้ในพื้นที่สะอาดก่อนเสมอ ไล่จากล่างขึ้นบน เริ่มที่เครือข่าย ระบบตัวตน และเครื่องมือดูแล แล้วจึงเป็นระบบงาน กู้ AD อย่างระวัง รีเซ็ต krbtgt สองครั้ง และจำไว้ว่า ข้อมูลกู้ได้ แต่ตัวเครื่องให้สร้างใหม่ ตอนหน้า เราจะดูว่าต้องตรวจอะไรบ้างก่อนเปิดให้ใช้งานจริง และเฝ้าระวังยังไงไม่ให้ผู้โจมตีกลับมาครับ