WEBVTT

00:00:00.150 --> 00:00:03.430
สวัสดีค่ะ ตอนนี้เราจะมาดูแรนซัมแวร์กันนะคะ

00:00:03.430 --> 00:00:05.694
แต่ไม่ได้ดูแบบนักล่าภัยคุกคาม

00:00:05.694 --> 00:00:08.193
เราจะดูจากมุมของคนที่ต้องกู้ระบบ

00:00:08.193 --> 00:00:11.316
ว่าก่อนที่หน้าจอจะขึ้นข้อความเรียกค่าไถ่

00:00:11.316 --> 00:00:13.190
ผู้โจมตีทำอะไรไปแล้วบ้าง

00:00:13.540 --> 00:00:16.849
เพราะทุกอย่างที่เขาทำ คือสิ่งที่เราต้องตามแก้

00:00:16.849 --> 00:00:19.055
และบางอย่างที่เราคิดว่าปลอดภัย

00:00:19.055 --> 00:00:20.820
อาจไว้ใจไม่ได้อีกแล้วค่ะ

00:00:21.370 --> 00:00:25.377
แรนซัมแวร์ยุคนี้ไม่ได้โผล่มาแล้วเข้ารหัสทันทีนะคะ

00:00:25.377 --> 00:00:28.402
ส่วนใหญ่เริ่มจากการเข้ามาได้ก่อน เช่น

00:00:28.402 --> 00:00:32.245
ใช้รหัสผ่านที่รั่ว ล็อกอินผ่าน VPN ที่ไม่มี MFA

00:00:32.245 --> 00:00:35.843
ใช้ช่องโหว่ที่ยังไม่แพตช์ หรือหลอกด้วยฟิชชิง

00:00:35.843 --> 00:00:39.850
จากนั้นเขาจะค่อยๆ ยึดสิทธิ์ จนเป็นผู้ดูแลโดเมนได้

00:00:40.200 --> 00:00:44.259
พอมีสิทธิ์สูงแล้ว เขาจะปิดระบบป้องกันอย่าง EDR ลบ

00:00:44.259 --> 00:00:48.567
log ทิ้ง แล้วก็ไปที่ระบบแบ็กอัป ลบสแนปช็อต ลบ Shadow

00:00:48.567 --> 00:00:51.880
Copy หรือเข้ารหัสคลังแบ็กอัปไปด้วยเลยค่ะ

00:00:52.230 --> 00:00:55.721
ก่อนกดเข้ารหัส เขามักดูดข้อมูลออกไปเก็บไว้ใช้ขู่

00:00:55.721 --> 00:00:58.194
แล้วค่อยเข้ารหัสพร้อมกันทั้งองค์กร

00:00:58.194 --> 00:01:01.830
มักเลือกช่วงกลางคืนหรือวันหยุด ที่คนดูแลน้อยที่สุด

00:01:02.180 --> 00:01:05.955
สิ่งที่ต้องจำคือ วันที่เราเห็นข้อความเรียกค่าไถ่

00:01:05.955 --> 00:01:07.763
ไม่ใช่วันที่ถูกเจาะนะคะ

00:01:07.763 --> 00:01:11.695
ผู้โจมตีอาจอยู่ในระบบมาหลายวัน หรือหลายสัปดาห์แล้ว

00:01:11.695 --> 00:01:13.897
นี่คือเหตุผลที่แบ็กอัปล่าสุด

00:01:13.897 --> 00:01:16.020
อาจไม่ใช่แบ็กอัปที่สะอาดค่ะ

00:01:16.570 --> 00:01:19.284
รูปแบบการขู่ก็เปลี่ยนไปค่ะ ยุคแรก

00:01:19.284 --> 00:01:22.984
ผู้โจมตีแค่เข้ารหัสข้อมูล แล้วขายกุญแจถอดรหัส

00:01:22.984 --> 00:01:27.014
ใครมีแบ็กอัปดีก็ไม่ต้องจ่าย เขาเลยเพิ่มชั้นที่สอง

00:01:27.014 --> 00:01:29.563
คือขู่ว่าจะปล่อยข้อมูลที่ขโมยไป

00:01:29.563 --> 00:01:31.290
ลงเว็บรั่วไหลของกลุ่ม

00:01:31.640 --> 00:01:34.944
บางกลุ่มกดดันเพิ่มอีก เช่น ยิงเว็บไซต์ให้ล่ม

00:01:34.944 --> 00:01:38.850
หรือติดต่อลูกค้ากับสื่อโดยตรง และช่วงหลังมีหลายกลุ่ม

00:01:38.850 --> 00:01:42.680
ที่ไม่เข้ารหัสเลย แค่ขโมยข้อมูลแล้วขู่อย่างเดียวค่ะ

00:01:43.030 --> 00:01:45.595
สำหรับคนกู้ระบบ ข้อนี้สำคัญมากนะคะ

00:01:45.595 --> 00:01:47.708
แบ็กอัปช่วยเรื่องเข้ารหัสได้

00:01:47.708 --> 00:01:51.631
แต่ช่วยเรื่องข้อมูลรั่วไม่ได้ ต่อให้กู้ระบบกลับมาครบ

00:01:51.631 --> 00:01:54.725
เราก็ยังต้องจัดการเรื่องแจ้งเจ้าของข้อมูล

00:01:54.725 --> 00:01:56.762
หน่วยงานกำกับ และการสื่อสาร

00:01:56.762 --> 00:01:58.950
ซึ่งเราจะคุยกันในชุดที่สามค่ะ

00:01:59.500 --> 00:02:03.087
ทำไมผู้โจมตีถึงเล็งแบ็กอัปก่อน เหตุผลง่ายมากค่ะ

00:02:03.087 --> 00:02:05.530
ถ้าเรากู้เองได้ เราก็ไม่ต้องจ่าย

00:02:05.530 --> 00:02:08.201
และเขาไม่จำเป็นต้องเจาะอะไรเพิ่มเลย

00:02:08.201 --> 00:02:10.491
แค่ใช้สิทธิ์ผู้ดูแลที่ยึดมาได้

00:02:10.491 --> 00:02:12.323
ล็อกอินเข้าคอนโซลแบ็กอัป

00:02:12.323 --> 00:02:14.460
แล้วกดลบเหมือนผู้ดูแลคนหนึ่ง

00:02:14.810 --> 00:02:18.535
เป้าหมายที่เจอบ่อย คือคอนโซลแบ็กอัปเอง ลบงาน

00:02:18.535 --> 00:02:22.176
ลบประวัติ ตามมาด้วยสแนปช็อต และ Shadow Copy

00:02:22.176 --> 00:02:24.970
ของวินโดวส์ ที่ใช้ย้อนกลับได้เร็ว

00:02:25.320 --> 00:02:28.600
ช่วงหลังนิยมโจมตีไฮเปอร์ไวเซอร์อย่าง ESXi

00:02:28.600 --> 00:02:32.120
เพราะเข้ารหัสทีเดียว ได้ทุก VM บนเครื่องนั้น

00:02:32.120 --> 00:02:36.200
คลังแบ็กอัปที่ต่ออยู่ในเครือข่ายเดียวกันก็โดนไปด้วย

00:02:36.200 --> 00:02:40.200
รวมถึงสำเนาบนคลาวด์ ถ้าบัญชีผู้ดูแลคลาวด์ถูกยึดค่ะ

00:02:40.550 --> 00:02:44.186
ข้อสรุปของสไลด์นี้คือ แบ็กอัปที่ผู้ดูแลระบบลบได้

00:02:44.186 --> 00:02:47.670
ผู้โจมตีที่ยึดสิทธิ์ผู้ดูแลก็ลบได้เหมือนกันค่ะ

00:02:48.220 --> 00:02:49.778
มาดูเคสจริงกันค่ะ

00:02:49.778 --> 00:02:53.809
ขอเน้นเฉพาะบทเรียนด้านการกู้คืนนะคะ เริ่มจาก

00:02:53.809 --> 00:02:58.574
Colonial Pipeline ปี 2021 ผู้โจมตีเข้ามาทางบัญชี VPN

00:02:58.574 --> 00:03:01.415
ที่ไม่มี MFA บริษัทจ่ายค่าไถ่ไป

00:03:01.415 --> 00:03:03.614
แต่ตัวถอดรหัสทำงานช้ามาก

00:03:03.614 --> 00:03:06.638
สุดท้ายก็ต้องพึ่งแบ็กอัปของตัวเอง

00:03:06.638 --> 00:03:09.020
ท่อส่งน้ำมันหยุดไปราวหกวัน

00:03:09.370 --> 00:03:13.119
Change Healthcare ปี 2024 ก็จ่ายค่าไถ่เช่นกัน

00:03:13.119 --> 00:03:15.702
แต่ข้อมูลยังถูกนำออกมาขู่อีกรอบ

00:03:15.702 --> 00:03:19.451
และระบบทยอยกลับมาใช้เวลาหลายสัปดาห์ เห็นไหมคะ

00:03:19.451 --> 00:03:21.450
ว่าการจ่ายไม่ได้แปลว่าจบ

00:03:21.800 --> 00:03:25.144
ฝั่ง British Library ปี 2023 เลือกไม่จ่าย

00:03:25.144 --> 00:03:28.815
แต่ระบบเก่าหลายตัวกู้กลับไม่ได้ ต้องสร้างใหม่

00:03:28.815 --> 00:03:30.120
ใช้เวลาเป็นเดือน

00:03:30.470 --> 00:03:34.369
ส่วนปี 2025 มีสองเคสใหญ่ในอังกฤษ Marks & Spencer

00:03:34.369 --> 00:03:38.105
ต้องหยุดรับคำสั่งซื้อออนไลน์ราวเจ็ดสัปดาห์ และ

00:03:38.105 --> 00:03:41.923
Jaguar Land Rover หยุดสายการผลิตไปราวห้าสัปดาห์

00:03:41.923 --> 00:03:46.147
ผลกระทบลามไปถึงซัพพลายเออร์อีกมาก สองเคสนี้บอกเราว่า

00:03:46.147 --> 00:03:49.802
เวลาที่ธุรกิจหยุด คือความเสียหายที่ใหญ่ที่สุด

00:03:49.802 --> 00:03:51.670
มากกว่าค่าไถ่เสียอีกค่ะ

00:03:52.220 --> 00:03:54.029
สรุปตอนนี้นะคะ ข้อแรก

00:03:54.029 --> 00:03:56.958
หน้าจอเรียกค่าไถ่ไม่ใช่จุดเริ่มต้น

00:03:56.958 --> 00:03:59.974
ผู้โจมตีอยู่ในระบบมาก่อนแล้ว ข้อสอง

00:03:59.974 --> 00:04:03.420
ของที่เราใช้กู้คืน ถูกเล็งเป็นอันดับต้นๆ

00:04:03.770 --> 00:04:07.989
และข้อสาม กู้ระบบได้ ไม่ได้แปลว่าจบเรื่อง ตอนหน้า

00:04:07.989 --> 00:04:11.434
เราจะมาเตรียมความพร้อมกันก่อนเกิดเหตุค่ะ

00:04:11.434 --> 00:04:15.051
ทั้งการจัดลำดับความสำคัญของระบบ แผน และทีม

00:04:15.051 --> 00:04:16.170
แล้วพบกันนะคะ

