[01 | 00:00:00.150] ซ้อมกู้คืนจริง และ Tabletop สวัสดีค่ะ ตอนนี้เป็นตอนสุดท้ายของชุดที่สองแล้วนะคะ มีประโยคหนึ่งที่คนทำงานด้านนี้พูดกันบ่อย คือ แบ็กอัปที่ไม่เคยลองกู้ ไม่ใช่แบ็กอัป มันเป็นแค่ความหวัง ตอนนี้เราจะมาดูกันว่า ทดสอบการกู้คืนมีกี่ระดับ ควรวัดอะไร ซ้อมแบบโต๊ะกลมหรือ tabletop ทำยังไง และควรซ้อมบ่อยแค่ไหนค่ะ [02 | 00:00:22.970] ทดสอบการกู้คืน: สี่ระดับ การทดสอบมีหลายระดับค่ะ ระดับแรก แค่ดูว่างานแบ็กอัปสำเร็จครบทุกงานไหม อันนี้จำเป็น แต่บอกอะไรเราได้น้อยมาก ระดับที่สอง สุ่มกู้ไฟล์ขึ้นมาบางส่วน แล้วเปิดดูว่าใช้ได้ ข้อมูลถูกต้องจริง ระดับที่สาม กู้ทั้งระบบขึ้นมาในเครือข่ายที่แยกไว้ แล้วดูว่าแอปพลิเคชันทำงานได้จริง ล็อกอินได้ ฐานข้อมูลเชื่อมต่อได้ ระดับนี้แหละค่ะ ที่เริ่มเจอปัญหาจริง เช่นไลเซนส์ผูกกับเครื่องเดิม หรือขาดระบบที่ต้องพึ่งพา ระดับสูงสุด คือซ้อมใหญ่ กู้ทั้งชั้น เช่นกู้ Tier 0 ทั้งหมด แล้วตามด้วยระบบ Tier 1 พร้อมจับเวลาเทียบกับ RTO ที่ตกลงไว้ ถ้าใช้เวลานานกว่าเป้า เราจะรู้ตั้งแต่วันซ้อม ไม่ใช่วันเกิดเหตุจริงค่ะ [03 | 00:01:13.340] ซ้อมแล้วต้องได้ตัวเลข ไม่ใช่แค่ความรู้สึก ทุกครั้งที่ซ้อม ต้องได้ตัวเลขออกมานะคะ ไม่ใช่แค่ความรู้สึกว่าน่าจะโอเค ตัวแรกคือเวลากู้จริง เทียบกับ RTO และตัวที่สองคือข้อมูลล่าสุดที่กู้ได้ เทียบกับ RPO ว่าเราเสียข้อมูลไปกี่ชั่วโมง ตัวที่สามคืออัตรากู้สำเร็จ ว่ากี่เปอร์เซ็นต์ที่กู้ได้ในครั้งแรก โดยไม่ต้องแก้ปัญหาหน้างาน ตัวที่สี่คือจุดติดขัด เช่นหาไลเซนส์ไม่เจอ ไม่รู้รหัสผ่าน หรือลืมระบบที่ต้องพึ่งพา ทุกจุดต้องจดไว้ แล้วกลับไปแก้ค่ะ และข้อสุดท้าย ที่หลายองค์กรมองข้าม คือคนที่ทำได้ ถ้ามีแค่พี่คนเดียวในทีมที่กู้ระบบนี้เป็น วันที่พี่เขาลาพักร้อน เราก็กู้ไม่ได้ ให้คนอื่นลองทำตามคู่มือดูนะคะ [04 | 00:02:00.110] Tabletop: ซ้อมการตัดสินใจ ไม่ใช่ซ้อมเทคนิค นอกจากซ้อมเทคนิคแล้ว ต้องซ้อมการตัดสินใจด้วยค่ะ วิธีที่นิยมคือ tabletop คือให้ทีมผู้บริหาร กฎหมาย สื่อสาร และไอที มานั่งโต๊ะเดียวกัน แล้วผู้ดำเนินการเล่าสถานการณ์ทีละช่วง เช่น คืนวันศุกร์ พนักงานกะดึกเห็นหน้าจอเรียกค่าไถ่ ทุกคนต้องบอกว่าจะทำอะไร จากนั้นผู้ดำเนินการจะใส่เหตุแทรกเข้ามา เช่น ทีมไอทีพบว่าแบ็กอัปล่าสุดติดเชื้อ ต้องย้อนไปกี่วัน ใครอนุมัติให้เสียข้อมูลช่วงนั้น หรือผู้โจมตีส่งข้อความขู่ว่าจะปล่อยข้อมูลลูกค้า เราจะแจ้งใคร เมื่อไร และพูดว่าอะไร แล้วถ้าผู้บริหารสูงสุดติดต่อไม่ได้ ใครมีอำนาจตัดสินใจแทน คำถามแบบนี้ ถ้าไม่เคยคิดไว้ก่อน วันจริงจะเสียเวลาเป็นชั่วโมง ผลลัพธ์ของ tabletop คือรายการช่องว่างในแผน ที่ต้องกลับไปแก้ค่ะ [05 | 00:02:56.670] ปฏิทินการซ้อม: ทำให้เป็นงานประจำ สุดท้ายคือทำให้การซ้อมเป็นงานประจำค่ะ หลักคือเริ่มเล็กแต่สม่ำเสมอ ดีกว่าซ้อมใหญ่ครั้งเดียวแล้วเลิกไป ตัวอย่างเช่น ทุกวันตรวจผลงานแบ็กอัป และแก้งานที่ล้มเหลวทันที ทุกเดือน สุ่มกู้ไฟล์และฐานข้อมูลขึ้นมาดู ทุกไตรมาส กู้ระบบ Tier 1 สักระบบในเครือข่ายแยก และปีละครั้ง ซ้อมใหญ่กู้ Tier 0 พร้อมทำ tabletop กับผู้บริหาร ผลทั้งหมดรายงานให้ผู้บริหารเห็นเป็นตัวเลข เทียบกับเป้าที่ตกลงไว้ จะช่วยให้ได้งบไปแก้จุดที่ยังไม่ผ่านด้วยค่ะ [06 | 00:03:32.800] สรุปชุด 2 และก้าวต่อไป มาสรุปชุดที่สองกันค่ะ เราออกแบบแบ็กอัปตามหลัก 3-2-1-1-0 มีสำเนาที่ลบไม่ได้ และย้อนกลับไปได้ไกลพอ เราปกป้องตัวระบบแบ็กอัปกับบัญชีผู้ดูแล ทำให้ลบยาก และตั้งการเฝ้าระวัง และเราพิสูจน์ว่ามันใช้ได้จริง ด้วยการซ้อมกู้แบบจับเวลา ทำ tabletop และวางปฏิทินซ้อมให้เป็นงานประจำ ชุดหน้า เราจะเข้าสู่วันที่แย่ที่สุดค่ะ คือเจ็ดสิบสองชั่วโมงแรกหลังเกิดเหตุ ตั้งแต่ตรวจพบ ยับยั้ง ประเมินความเสียหาย ไปจนถึงการแจ้งหน่วยงานและสื่อสาร ขอบคุณที่เรียนด้วยกันนะคะ แล้วพบกันในชุดที่สามค่ะ