WEBVTT

00:00:00.150 --> 00:00:03.366
สวัสดีค่ะ ยินดีต้อนรับสู่ชุดที่สามนะคะ

00:00:03.366 --> 00:00:06.498
สองชุดที่ผ่านมา เราเตรียมตัวกันมาตลอด

00:00:06.498 --> 00:00:08.868
ชุดนี้เราจะเข้าสู่วันจริงค่ะ

00:00:08.868 --> 00:00:11.830
คือเจ็ดสิบสองชั่วโมงแรกหลังเกิดเหตุ

00:00:12.180 --> 00:00:14.814
ตอนแรกนี้ เราจะดูชั่วโมงแรกกันก่อน

00:00:14.814 --> 00:00:18.067
ว่าต้องทำอะไรตามลำดับ อะไรที่ห้ามทำเด็ดขาด

00:00:18.067 --> 00:00:21.940
จะกันแบ็กอัปไว้ยังไง และต้องเก็บหลักฐานอะไรบ้างค่ะ

00:00:22.490 --> 00:00:25.597
เมื่อมีคนแจ้งว่าเห็นหน้าจอเรียกค่าไถ่

00:00:25.597 --> 00:00:29.796
ขั้นแรกคือยืนยันเหตุค่ะ เห็นอะไร ที่ไหน กี่เครื่อง

00:00:29.796 --> 00:00:32.736
ถ่ายรูปหน้าจอไว้ แล้วเรียกทีมตามแผน

00:00:32.736 --> 00:00:35.843
โดยใช้ช่องทางสื่อสารสำรองที่เตรียมไว้

00:00:35.843 --> 00:00:39.370
ไม่ใช้อีเมลองค์กร เพราะผู้โจมตีอาจอ่านอยู่

00:00:39.720 --> 00:00:44.140
ขั้นที่สามคือยับยั้ง แยกเครื่องที่ติดออกจากเครือข่าย

00:00:44.140 --> 00:00:48.560
และตัดเส้นทางที่ผู้โจมตีใช้ ขั้นที่สี่ ซึ่งหลายคนลืม

00:00:48.560 --> 00:00:52.895
คือกันแบ็กอัปไว้ทันที ตัดคลังแบ็กอัปออกจากเครือข่าย

00:00:52.895 --> 00:00:54.680
ก่อนที่มันจะโดนไปด้วย

00:00:55.030 --> 00:00:59.108
และขั้นที่ห้า ที่ต้องทำตลอดเวลา คือจดทุกอย่าง

00:00:59.108 --> 00:01:02.008
เวลาไหน ใครทำอะไร ด้วยเหตุผลอะไร

00:01:02.008 --> 00:01:05.906
บันทึกนี้จะใช้ทั้งในการสืบสวน การเคลมประกัน

00:01:05.906 --> 00:01:07.990
และการรายงานหน่วยงานค่ะ

00:01:08.540 --> 00:01:12.654
มาดูสิ่งที่ควรทำกับห้ามทำกันนะคะ หลักใหญ่คือ แยก

00:01:12.654 --> 00:01:16.683
แต่อย่าปิด ถอดสายแลน หรือสั่งแยกเครื่องผ่าน EDR

00:01:16.683 --> 00:01:19.597
แต่อย่าปิดเครื่องหรือถอดปลั๊กทันที

00:01:19.597 --> 00:01:22.340
เพราะหลักฐานในหน่วยความจำจะหายไป

00:01:22.340 --> 00:01:26.540
และบางครั้งในนั้นมีข้อมูลที่ช่วยถอดรหัสได้ด้วยค่ะ

00:01:26.890 --> 00:01:29.264
ตัดอินเทอร์เน็ตและ VPN ของส่วนที่ติด

00:01:29.264 --> 00:01:31.638
แต่อย่ารีบล้างเครื่องแล้วติดตั้งใหม่

00:01:31.638 --> 00:01:34.408
เพราะเราจะไม่รู้เลยว่าผู้โจมตีเข้ามาทางไหน

00:01:34.408 --> 00:01:36.650
แล้วเขาก็จะกลับเข้ามาทางเดิมได้อีก

00:01:37.000 --> 00:01:39.939
บัญชีที่รู้แน่ว่าถูกยึด ปิดได้เลยค่ะ

00:01:39.939 --> 00:01:44.021
แต่การเปลี่ยนรหัสผ่านทั้งองค์กรพร้อมกันโดยไม่มีแผน

00:01:44.021 --> 00:01:47.287
อาจทำให้ผู้โจมตีรู้ตัว แล้วเร่งทำลายระบบ

00:01:47.287 --> 00:01:49.818
หรือทำให้ทีมเราเองล็อกอินไม่ได้

00:01:49.818 --> 00:01:52.920
ต้องทำเป็นขั้นตอนร่วมกับทีมความปลอดภัย

00:01:53.270 --> 00:01:56.890
และข้อสุดท้าย ติดต่อผู้เชี่ยวชาญด้านตรวจพิสูจน์

00:01:56.890 --> 00:01:58.815
และบริษัทประกันตั้งแต่ต้น

00:01:58.815 --> 00:02:02.435
แต่อย่าไปติดต่อผู้โจมตีเองโดยไม่ได้ประสานกับทีม

00:02:02.435 --> 00:02:05.670
เพราะทุกคำพูดมีผลต่อการตัดสินใจที่ตามมาค่ะ

00:02:06.220 --> 00:02:10.076
เรื่องที่สำคัญมากในชั่วโมงแรก คือกันแบ็กอัปไว้ค่ะ

00:02:10.076 --> 00:02:12.909
ข้อแรก ตัดคลังแบ็กอัปออกจากเครือข่าย

00:02:12.909 --> 00:02:15.900
ทั้งสายเครือข่าย และบัญชีที่เข้าถึงได้

00:02:16.250 --> 00:02:19.597
ข้อที่สอง หยุดงานแบ็กอัปอัตโนมัติไว้ก่อน

00:02:19.597 --> 00:02:24.033
ไม่อย่างนั้นคืนนี้ระบบจะแบ็กอัปไฟล์ที่ถูกเข้ารหัสแล้ว

00:02:24.033 --> 00:02:26.460
ไปทับสำเนาที่ดีอยู่ ข้อที่สาม

00:02:26.460 --> 00:02:28.887
หยุดการลบสำเนาเก่าตามระยะเก็บ

00:02:28.887 --> 00:02:31.481
เพราะสำเนาเก่าที่กำลังจะหมดอายุ

00:02:31.481 --> 00:02:34.410
อาจเป็นจุดสะอาดจุดเดียวที่เหลืออยู่

00:02:34.760 --> 00:02:35.893
และข้อสุดท้าย

00:02:35.893 --> 00:02:39.903
ตรวจดูว่าผู้โจมตีแตะคอนโซลแบ็กอัปไปแล้วหรือยัง

00:02:39.903 --> 00:02:42.692
ดูประวัติการลบ และการแก้ค่าต่างๆ

00:02:42.692 --> 00:02:46.440
ข้อมูลนี้จะบอกเราว่า สำเนาไหนยังไว้ใจได้ค่ะ

00:02:46.990 --> 00:02:51.608
ต่อมาคือการเก็บหลักฐานค่ะ เริ่มจากข้อความเรียกค่าไถ่

00:02:51.608 --> 00:02:53.739
ทั้งภาพหน้าจอและไฟล์โน้ต

00:02:53.739 --> 00:02:58.179
เพราะมักบอกได้ว่าเป็นกลุ่มไหน แล้วรีบเก็บล็อกสำคัญ

00:02:58.179 --> 00:03:00.843
ของไฟร์วอลล์ VPN โดเมน และ EDR

00:03:00.843 --> 00:03:04.750
หลายระบบเก็บล็อกไว้แค่ไม่กี่วัน แล้วเขียนทับ

00:03:05.100 --> 00:03:06.367
ถ้ามีผู้เชี่ยวชาญ

00:03:06.367 --> 00:03:10.092
ให้เก็บภาพหน่วยความจำของเครื่องสำคัญที่ยังเปิดอยู่

00:03:10.092 --> 00:03:12.550
และเก็บตัวอย่างไฟล์ที่ถูกเข้ารหัส

00:03:12.550 --> 00:03:14.860
ไว้ตรวจสอบหรือลองถอดรหัสภายหลัง

00:03:15.210 --> 00:03:19.683
สองข้อสุดท้าย คือไทม์ไลน์ ว่าใครเห็นอะไร เมื่อไร

00:03:19.683 --> 00:03:24.155
และทำอะไรไป กับบันทึกการส่งต่อหลักฐาน ว่าใครเก็บ

00:03:24.155 --> 00:03:28.162
ใครรับไป เมื่อไร ถ้าเรื่องไปถึงตำรวจหรือศาล

00:03:28.162 --> 00:03:31.610
บันทึกนี้จะทำให้หลักฐานน่าเชื่อถือค่ะ

00:03:32.160 --> 00:03:36.295
เมื่อยับยั้งได้แล้ว ต้องหาขอบเขตค่ะ คำถามแรก

00:03:36.295 --> 00:03:40.899
เครื่องแรกที่ถูกเจาะคือเครื่องไหน และเข้ามาทางไหน

00:03:40.899 --> 00:03:45.785
ถ้าไม่ปิดทางนี้ ทุกอย่างที่กู้ไปจะโดนซ้ำ คำถามที่สอง

00:03:45.785 --> 00:03:49.920
ผู้โจมตีใช้บัญชีอะไรบ้าง บัญชีไหนมีสิทธิ์สูง

00:03:50.270 --> 00:03:54.265
คำถามที่สาม ระบบไหนถูกเข้ารหัส ระบบไหนยังปกติ

00:03:54.265 --> 00:03:55.508
และคำถามที่สี่

00:03:55.508 --> 00:03:59.414
มีร่องรอยการส่งข้อมูลจำนวนมากออกไปข้างนอกไหม

00:03:59.414 --> 00:04:04.030
ข้อนี้สำคัญมากสำหรับเรื่องแจ้งหน่วยงานในตอนที่สามค่ะ

00:04:04.380 --> 00:04:08.399
คำถามสุดท้าย เป็นแรนซัมแวร์สายพันธุ์ไหน กลุ่มไหน

00:04:08.399 --> 00:04:09.654
ถ้ารู้ชื่อกลุ่ม

00:04:09.654 --> 00:04:13.171
เราจะรู้วิธีทำงานและเครื่องมือที่เขามักใช้

00:04:13.171 --> 00:04:15.180
ช่วยให้ไล่ล่าได้เร็วขึ้น

00:04:15.530 --> 00:04:19.102
และบางสายพันธุ์ มีตัวถอดรหัสฟรีเผยแพร่แล้วนะคะ

00:04:19.102 --> 00:04:21.664
ลองเช็กที่เว็บไซต์ No More Ransom

00:04:21.664 --> 00:04:25.158
ซึ่งเป็นความร่วมมือของหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย

00:04:25.158 --> 00:04:28.730
กับบริษัทความปลอดภัย ก่อนตัดสินใจเรื่องอื่นค่ะ

00:04:29.280 --> 00:04:33.775
สรุปตอนนี้นะคะ ชั่วโมงแรกทำตามลำดับ ยืนยันเหตุ

00:04:33.775 --> 00:04:37.879
เรียกทีมทางช่องทางสำรอง ยับยั้ง กันแบ็กอัป

00:04:37.879 --> 00:04:41.201
และจดทุกอย่าง แยกเครื่องแต่อย่าปิด

00:04:41.201 --> 00:04:42.960
อย่ารีบล้างเครื่อง

00:04:43.310 --> 00:04:45.978
แล้วเก็บหลักฐานกับหาขอบเขตให้ได้

00:04:45.978 --> 00:04:48.896
ก่อนตัดสินใจเรื่องการกู้คืน ตอนหน้า

00:04:48.896 --> 00:04:52.148
เราจะมาประเมินความเสียหาย หาจุดที่สะอาด

00:04:52.148 --> 00:04:56.066
และคุยเรื่องที่ยากที่สุด คือจะจ่ายค่าไถ่หรือไม่

00:04:56.066 --> 00:04:57.150
แล้วพบกันนะคะ

