[01 | 00:00:00.150] สื่อสาร และแจ้งหน่วยงาน สวัสดีค่ะ มาถึงตอนสุดท้ายของชุดที่สามแล้วนะคะ ตอนนี้เป็นเรื่องที่ทีมเทคนิคมักมองข้าม แต่ผู้บริหารกังวลที่สุด คือการสื่อสาร และการแจ้งหน่วยงาน เราจะดูกันว่าต้องแจ้งใครบ้างตามกฎหมายไทย สื่อสารกับใครก่อนหลัง เขียนข้อความยังไง แล้วปิดท้ายด้วยไทม์ไลน์ของเจ็ดสิบสองชั่วโมงแรกทั้งหมดค่ะ [02 | 00:00:23.210] ต้องแจ้งใครบ้าง (ภาพรวมตามกฎหมายไทย) เริ่มจากใครต้องแจ้งบ้างนะคะ ภาพรวมตามกฎหมายไทย ถ้ามีข้อมูลส่วนบุคคลรั่วไหล ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ต้องแจ้งสำนักงานคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ภายในเจ็ดสิบสองชั่วโมงนับจากทราบเหตุ ถ้าเหตุนั้นมีความเสี่ยงต่อสิทธิของบุคคล และถ้ามีความเสี่ยงสูง ต้องแจ้งเจ้าของข้อมูลด้วยโดยไม่ชักช้า สังเกตนะคะว่าการขโมยข้อมูลก่อนเข้ารหัส ทำให้เรื่องนี้เกิดขึ้นเกือบทุกเคสแรนซัมแวร์ยุคนี้ ถ้าองค์กรเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญทางสารสนเทศ ตามพระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ต้องรายงานหน่วยงานควบคุม และ สกมช. ด้วย ส่วนธนาคาร บริษัทหลักทรัพย์ หรือบริษัทประกัน ก็มีหน่วยงานกำกับที่ออกเกณฑ์การแจ้งเหตุของตัวเองเพิ่มอีก นอกจากนี้ ควรแจ้งความกับตำรวจ และแจ้งบริษัทประกันตามเงื่อนไขกรมธรรม์ ซึ่งมักต้องแจ้งเร็วมาก สองข้อที่ต้องทำเสมอ คือจดเวลาที่ทราบเหตุไว้ให้ชัด และให้ฝ่ายกฎหมายตรวจเงื่อนไขของธุรกิจเราเองค่ะ [03 | 00:01:30.250] สื่อสารจากในออกนอก ด้วยข้อความเดียวกัน การสื่อสาร ควรไล่จากในออกนอกค่ะ เริ่มจากทีมเหตุการณ์ ต้องมีข้อเท็จจริงชุดเดียวกันก่อน แล้วรายงานผู้บริหารและบอร์ด ทั้งภาพรวม ผลกระทบ และเรื่องที่ต้องตัดสินใจ ต่อมาคือพนักงาน ต้องบอกให้ชัดว่าทำอะไรได้ ห้ามทำอะไร เช่น ห้ามเปิดเครื่อง ห้ามโพสต์เรื่องนี้ในโซเชียล แล้วจึงเป็นลูกค้าและคู่ค้า ว่ากระทบอะไร และต้องระวังอะไร สุดท้ายคือสื่อและสาธารณะ ให้พูดผ่านโฆษกคนเดียว ทุกกลุ่มต้องได้ข้อความที่สอดคล้องกัน ถ้าพนักงานรู้จากข่าวก่อนรู้จากบริษัท ความเชื่อมั่นจะเสียไปมากค่ะ [04 | 00:02:10.940] หลักเขียนข้อความ ระหว่างวิกฤต หลักเขียนข้อความระหว่างวิกฤตมีหกข้อค่ะ ข้อแรก บอกสิ่งที่รู้ ไม่เดา ถ้ายังไม่รู้ว่าข้อมูลรั่วไหม ก็บอกว่ากำลังตรวจสอบ ดีกว่าบอกว่าไม่มีอะไรรั่ว แล้วต้องมาแก้ทีหลัง ข้อที่สอง บอกสิ่งที่เรากำลังทำ ให้คนเห็นว่าเราควบคุมสถานการณ์ได้ ข้อที่สาม บอกสิ่งที่ผู้รับควรทำ เช่น เปลี่ยนรหัสผ่าน หรือระวังข้อความที่แอบอ้างชื่อบริษัท ข้อที่สี่ นัดเวลาอัปเดตครั้งถัดไป แล้วทำตามนัดให้ได้ เพราะความเงียบทำให้ข่าวลือเติบโต ข้อที่ห้า ไม่โทษใคร และไม่ปิดบัง เพราะข้อมูลมักออกมาทีหลังอยู่ดี และข้อสุดท้าย ทุกข้อความที่ออกนอกองค์กร ต้องให้ฝ่ายกฎหมายตรวจก่อนส่งเสมอค่ะ [05 | 00:03:00.430] ไทม์ไลน์ 72 ชั่วโมงแรก มาปิดชุดนี้ด้วยไทม์ไลน์เจ็ดสิบสองชั่วโมงแรกนะคะ สี่ชั่วโมงแรก ยืนยันเหตุ เรียกทีม ยับยั้ง กันแบ็กอัป และแจ้งบริษัทประกัน สี่ถึงยี่สิบสี่ชั่วโมง เก็บหลักฐาน หาขอบเขต รายงานผู้บริหาร และแจ้งพนักงาน ช่วงยี่สิบสี่ถึงสี่สิบแปดชั่วโมง ประเมินความเสียหาย หาจุดสะอาด และเริ่มกู้ Tier 0 ในเครือข่ายแยก และช่วงสี่สิบแปดถึงเจ็ดสิบสองชั่วโมง แจ้งหน่วยงานที่เข้าเกณฑ์ให้ทันกำหนด สื่อสารกับลูกค้า และเริ่มกู้ระบบ Tier 1 ไทม์ไลน์นี้เป็นตัวอย่างนะคะ ปรับได้ตามขนาดองค์กร แต่ลำดับไม่ควรเปลี่ยน พิมพ์เก็บไว้ในกล่องฉุกเฉิน แล้วใช้เป็นเช็กลิสต์ในวันจริงค่ะ [06 | 00:03:45.870] สรุปชุด 3 และก้าวต่อไป มาสรุปชุดที่สามกันค่ะ ชั่วโมงแรก เรายับยั้ง กันแบ็กอัป และเก็บหลักฐาน จากนั้นประเมินความเสียหาย หาจุดสะอาด และคิดเรื่องค่าไถ่อย่างมีหลักการ และเราสื่อสารจากในออกนอก พร้อมแจ้งหน่วยงานตามกฎหมายให้ทันเวลา ชุดสุดท้าย เราจะลงมือกู้คืนจริงค่ะ ทั้งลำดับการกู้ การตรวจก่อนเปิดใช้งาน และการถอดบทเรียน เพื่อให้องค์กรกลับมาแข็งแรงกว่าเดิม ขอบคุณที่เรียนด้วยกันนะคะ แล้วพบกันในชุดที่สี่ค่ะ