WEBVTT

00:00:00.150 --> 00:00:02.278
ยินดีต้อนรับสู่ตอนสุดท้ายค่ะ

00:00:02.278 --> 00:00:04.558
สองตอนที่ผ่านมาอาจฟังดูน่ากลัว

00:00:04.558 --> 00:00:07.370
ว่ามันเข้ามาได้โดยเราไม่ต้องทำอะไรเลย

00:00:07.370 --> 00:00:09.270
แต่ตอนนี้จะเป็นข่าวดีนะคะ

00:00:09.620 --> 00:00:12.257
เพราะจากเคสจริงทั้งหมด เราเห็นแล้วว่า

00:00:12.257 --> 00:00:15.536
ห่วงโซ่ของผู้โจมตีขาดได้หลายจุด และหลายจุดนั้น

00:00:15.536 --> 00:00:17.460
เราทำเองได้ตั้งแต่วันนี้ค่ะ

00:00:18.010 --> 00:00:21.061
เริ่มจากเรื่องที่คนเข้าใจผิดบ่อยที่สุดค่ะ

00:00:21.061 --> 00:00:23.517
เครื่องร้อน แบตหมดเร็ว เครื่องช้า

00:00:23.517 --> 00:00:25.229
ไม่ใช่สัญญาณที่เชื่อได้

00:00:25.229 --> 00:00:28.280
สปายแวร์ระดับสูงถูกออกแบบมาให้เงียบที่สุด

00:00:28.280 --> 00:00:30.810
และอาการพวกนี้ส่วนใหญ่มีสาเหตุอื่น

00:00:31.160 --> 00:00:35.036
สัญญาณที่เชื่อได้คือ การแจ้งเตือนจากผู้ผลิตค่ะ Apple

00:00:35.036 --> 00:00:39.657
ส่งอีเมลและแจ้งเตือนในบัญชีให้คนที่ถูกโจมตีด้วยสปายแวร์รับจ้าง

00:00:39.657 --> 00:00:43.160
WhatsApp และ Google ก็มีการแจ้งเตือนแบบเดียวกัน

00:00:43.510 --> 00:00:47.411
ข้อควรระวังคือ ผู้ไม่หวังดีก็ปลอมอีเมลแจ้งเตือนได้

00:00:47.411 --> 00:00:49.362
ดังนั้นอย่ากดลิงก์ในอีเมล

00:00:49.362 --> 00:00:52.327
ให้เข้าไปตรวจในบัญชีหรือในแอปเองโดยตรง

00:00:52.327 --> 00:00:55.995
และอีกแหล่งที่เชื่อได้ คือผลตรวจจากผู้เชี่ยวชาญ

00:00:55.995 --> 00:00:59.350
ที่พบร่องรอยตรงกับตัวบ่งชี้ที่เผยแพร่ไว้ค่ะ

00:00:59.900 --> 00:01:03.145
ถ้าสงสัยว่าเครื่องถูกเจาะ สิ่งแรกที่ห้ามทำคือ

00:01:03.145 --> 00:01:06.030
ล้างเครื่องทันทีค่ะ เพราะหลักฐานจะหายหมด

00:01:06.030 --> 00:01:09.420
และเราจะไม่มีวันรู้ว่าโดนอะไร โดนตั้งแต่เมื่อไร

00:01:09.770 --> 00:01:13.821
ให้เก็บข้อมูลไว้ก่อน เช่น แบ็กอัปแบบเข้ารหัสของไอโฟน

00:01:13.821 --> 00:01:15.690
และบันทึกการทำงานของระบบ

00:01:16.040 --> 00:01:19.711
จากนั้นตรวจด้วยเครื่องมือชื่อ MVT ย่อมาจาก Mobile

00:01:19.711 --> 00:01:21.210
Verification Toolkit

00:01:21.210 --> 00:01:24.507
พัฒนาโดยห้องปฏิบัติการความปลอดภัยของ Amnesty

00:01:24.507 --> 00:01:26.605
International เป็นโอเพนซอร์ส

00:01:26.605 --> 00:01:31.400
ใช้เทียบข้อมูลในเครื่องกับตัวบ่งชี้ของสปายแวร์ที่นักวิจัยเผยแพร่

00:01:31.750 --> 00:01:34.538
แต่การอ่านผลต้องใช้ความเชี่ยวชาญนะคะ

00:01:34.538 --> 00:01:37.944
ถ้าพบอะไรน่าสงสัย ให้ส่งต่อผู้เชี่ยวชาญ เช่น

00:01:37.944 --> 00:01:40.964
สายด่วนความปลอดภัยดิจิทัลของ Access Now

00:01:40.964 --> 00:01:43.984
ซึ่งช่วยภาคประชาสังคมโดยไม่มีค่าใช้จ่าย

00:01:43.984 --> 00:01:45.610
และผลตรวจที่ไม่พบอะไร

00:01:45.610 --> 00:01:48.630
ก็ไม่ได้แปลว่าปลอดภัยร้อยเปอร์เซ็นต์ค่ะ

00:01:49.180 --> 00:01:52.797
ทีนี้มาดูสิ่งที่ทำได้เลยค่ะ ข้อแรก สำคัญที่สุด

00:01:52.797 --> 00:01:55.156
อัปเดตทันที ทุกเคสในตอนที่แล้ว

00:01:55.156 --> 00:01:58.458
ผู้ผลิตแพตช์ภายในไม่กี่วันถึงไม่กี่สัปดาห์

00:01:58.458 --> 00:02:00.660
คนที่โดนคือคนที่ยังไม่อัปเดต

00:02:00.660 --> 00:02:02.940
เปิดอัปเดตอัตโนมัติไว้เลยนะคะ

00:02:03.290 --> 00:02:07.221
ข้อสอง รีบูตเครื่องเป็นประจำ เช่น ทุกวัน จำได้ไหมคะ

00:02:07.221 --> 00:02:10.921
สปายแวร์หลายตัวอยู่แค่ในหน่วยความจำ รีบูตแล้วหาย

00:02:10.921 --> 00:02:14.313
ผู้โจมตีส่งมาใหม่ได้ก็จริง แต่ทุกครั้งที่ส่ง

00:02:14.313 --> 00:02:18.090
คือความเสี่ยงที่จะถูกจับได้ และต้นทุนที่เพิ่มขึ้น

00:02:18.440 --> 00:02:21.944
ข้อสาม สำหรับคนเสี่ยงสูงที่ใช้ไอโฟน เปิดโหมด

00:02:21.944 --> 00:02:24.970
Lockdown ซึ่งปิดฟีเจอร์ที่ซับซ้อน เช่น

00:02:24.970 --> 00:02:28.474
ไฟล์แนบบางประเภท และพรีวิวลิงก์ จำ BLASTPASS

00:02:28.474 --> 00:02:32.615
ได้ไหมคะ โหมดนี้บล็อกได้ ข้อสี่ ฝั่งแอนดรอยด์ มีโหมด

00:02:32.615 --> 00:02:35.800
Advanced Protection ที่ทำหน้าที่คล้ายกัน

00:02:36.150 --> 00:02:40.126
ข้อห้า ลดประตูที่ไม่ได้ใช้ ปิดบริการที่ไม่จำเป็น

00:02:40.126 --> 00:02:43.853
ปิดการดาวน์โหลดไฟล์อัตโนมัติในแอปแชต และข้อหก

00:02:43.853 --> 00:02:46.751
บทเรียนใหม่จากปีนี้ ลดโฆษณาเป้าหมาย

00:02:46.751 --> 00:02:50.230
ด้วยตัวบล็อกโฆษณา หรือ DNS ที่กรองโฆษณาค่ะ

00:02:50.780 --> 00:02:54.375
ฝั่งผู้ผลิตก็ไม่ได้อยู่เฉยค่ะ Apple สร้างกรงชื่อ

00:02:54.375 --> 00:02:58.270
BlastDoor ขึ้นมาแยกแกะไฟล์ที่ส่งมาทางข้อความโดยเฉพาะ

00:02:58.270 --> 00:03:00.068
ซัมซุงก็มี Message Guard

00:03:00.068 --> 00:03:02.540
ที่ทำหน้าที่คล้ายกันสำหรับไฟล์ภาพ

00:03:02.890 --> 00:03:06.680
และไอโฟนรุ่นใหม่ตั้งแต่ iPhone 17 มีระบบชื่อ Memory

00:03:06.680 --> 00:03:08.241
Integrity Enforcement

00:03:08.241 --> 00:03:11.437
ที่ใช้ฮาร์ดแวร์ตรวจการใช้หน่วยความจำผิดวิธี

00:03:11.437 --> 00:03:15.450
ซึ่งเป็นช่องโหว่ยอดนิยมของสปายแวร์ที่เราคุยกันในตอนแรก

00:03:15.800 --> 00:03:19.341
เป้าหมายของทั้งหมดนี้ไม่ใช่ทำให้เจาะไม่ได้เลยนะคะ

00:03:19.341 --> 00:03:23.098
แต่ทำให้ห่วงโซ่แพงขึ้นเรื่อยๆ จนผู้โจมตีใช้ได้น้อยลง

00:03:23.098 --> 00:03:24.760
และโดนจับได้ง่ายขึ้นค่ะ

00:03:25.310 --> 00:03:28.910
สำหรับองค์กร ขั้นแรกคือรู้ก่อนค่ะว่าใครเสี่ยง

00:03:28.910 --> 00:03:32.830
ทำรายชื่อคนที่ถือข้อมูลที่คนอื่นอยากได้ ผู้บริหาร

00:03:32.830 --> 00:03:36.910
ฝ่ายกฎหมาย ทีมเจรจา และคนที่เดินทางไปต่างประเทศบ่อย

00:03:36.910 --> 00:03:38.350
แล้วทบทวนทุกไตรมาส

00:03:38.700 --> 00:03:41.566
ขั้นที่สอง ใช้นโยบาย ไม่ใช่การขอร้อง

00:03:41.566 --> 00:03:46.104
บังคับเวอร์ชันระบบขั้นต่ำผ่านระบบจัดการอุปกรณ์ที่เรียกว่า

00:03:46.104 --> 00:03:49.766
MDM เครื่องที่ไม่อัปเดตก็เข้าอีเมลองค์กรไม่ได้

00:03:49.766 --> 00:03:52.552
และเปิดโหมด Lockdown ให้กลุ่มเสี่ยง

00:03:52.552 --> 00:03:55.100
พร้อมมีคนคอยช่วยเวลาใช้งานติดขัด

00:03:55.450 --> 00:03:59.483
ขั้นที่สาม มองเห็นเครือข่ายของอุปกรณ์มือถือ ตรวจ DNS

00:03:59.483 --> 00:04:02.896
และทราฟฟิกผิดปกติ เหมือนที่ Kaspersky จับได้

00:04:02.896 --> 00:04:05.921
และสุดท้าย บล็อกโฆษณาเป้าหมายที่เกตเวย์

00:04:05.921 --> 00:04:08.170
ตามคำแนะนำจากเคส AdFectionค่ะ

00:04:08.720 --> 00:04:12.231
แล้วถ้าวันหนึ่ง คนในองค์กรได้รับแจ้งเตือนล่ะคะ

00:04:12.231 --> 00:04:15.742
ข้อแรก ยืนยันแหล่งที่มาก่อน เข้าบัญชีเองโดยตรง

00:04:15.742 --> 00:04:17.040
ไม่กดลิงก์ในอีเมล

00:04:17.390 --> 00:04:17.891
ข้อสอง

00:04:17.891 --> 00:04:21.983
ย้ายการสื่อสารที่อ่อนไหวไปใช้เครื่องสำรองที่สะอาด

00:04:21.983 --> 00:04:24.739
ข้อสาม เก็บหลักฐาน ไม่ล้างเครื่อง

00:04:24.739 --> 00:04:26.910
แล้วส่งให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจ

00:04:27.260 --> 00:04:30.860
ข้อสี่ เปลี่ยนรหัสผ่านและออกจากระบบทุกอุปกรณ์

00:04:30.860 --> 00:04:32.700
โดยทำจากเครื่องที่สะอาด

00:04:32.700 --> 00:04:35.980
เพราะสปายแวร์อาจขโมยโทเคนไปแล้ว และข้อห้า

00:04:35.980 --> 00:04:39.340
ทบทวนผลกระทบ ว่าช่วงที่ผ่านมาคุยอะไรกับใคร

00:04:39.340 --> 00:04:41.340
ข้อมูลไหนอาจรั่วไปแล้วค่ะ

00:04:41.890 --> 00:04:43.656
มาสรุปเป็นเช็กลิสต์กันค่ะ

00:04:43.656 --> 00:04:47.329
อัปเดตอัตโนมัติต้องเปิดอยู่ทุกเครื่อง รีบูตเป็นประจำ

00:04:47.329 --> 00:04:49.730
และกลุ่มเสี่ยงเปิดโหมดป้องกันพิเศษ

00:04:50.080 --> 00:04:52.834
ปิดบริการที่ไม่ใช้ ลดโฆษณาเป้าหมาย

00:04:52.834 --> 00:04:56.640
และรู้ไว้ล่วงหน้าว่าถ้าเกิดเรื่อง จะโทรหาใครค่ะ

00:04:57.190 --> 00:05:00.615
ปิดท้ายชุดนี้ค่ะ ตอนแรก เราเข้าใจว่า zero-click

00:05:00.615 --> 00:05:03.019
อาศัยสิ่งที่เครื่องทำให้อัตโนมัติ

00:05:03.019 --> 00:05:05.642
และต้องต่อช่องโหว่เป็นห่วงโซ่ ตอนสอง

00:05:05.642 --> 00:05:08.630
เราเห็นจากเคสจริงว่าประตูเปลี่ยนไปเรื่อยๆ

00:05:08.980 --> 00:05:11.945
และตอนนี้ เราได้รู้ว่าห่วงโซ่นั้นตัดได้

00:05:11.945 --> 00:05:15.595
ด้วยสิ่งง่ายๆ อย่างการอัปเดต การรีบูต การลดประตู

00:05:15.595 --> 00:05:19.017
และการมีแผน ไม่มีใครป้องกันได้ร้อยเปอร์เซ็นต์

00:05:19.017 --> 00:05:22.362
แต่เราทำให้ตัวเองเป็นเป้าที่แพงและยากได้เสมอ

00:05:22.362 --> 00:05:25.860
ขอบคุณที่เรียนด้วยกันจนจบนะคะ แล้วพบกันใหม่ค่ะ

