[01 | 00:00:00.150] อ่านแผนที่เคเบิลใต้น้ำ สวัสดีค่ะ ลองทายเล่นๆ นะคะ ตอนที่คุณเปิดคลิปจากเซิร์ฟเวอร์ที่อยู่อีกซีกโลก ข้อมูลนั้นเดินทางมาทางไหนคะ หลายคนตอบว่าดาวเทียม แต่คำตอบจริงคือ เกือบทั้งหมดเดินทางผ่านสายไฟเบอร์ที่วางอยู่ใต้ท้องทะเลค่ะ หลักสูตรนี้มีสามตอน ตอนนี้เราจะเรียนอ่านแผนที่เคเบิลใต้น้ำ และดูว่าประเทศไทยต่อกับโลกทางไหน ข้อมูลในหลักสูตรนี้มาจากแผนที่และรายงานสาธารณะนะคะ รายชื่อสายและสถานีอาจเปลี่ยนได้ตามโครงการใหม่ ถ้าจะใช้ตัดสินใจทางธุรกิจ ให้ตรวจกับผู้ให้บริการของคุณอีกครั้งค่ะ ตอนแรก อ่านแผนที่และเส้นทาง ตอนที่สอง ถ้าสายขาดขึ้นมา จะเกิดอะไรขึ้น และซ่อมกันอย่างไร และตอนที่สาม มองจากประเทศไทยโดยตรง ว่าถ้าสายขาด อะไรจะช้า อะไรไม่กระทบ และองค์กรไทยควรเตรียมตัวอย่างไรค่ะ [03 | 00:00:52.220] ตัวเลขที่ควรรู้ มาดูตัวเลขกันก่อนค่ะ แผนที่เคเบิลใต้น้ำของ TeleGeography ฉบับปี 2026 แสดงระบบเคเบิลทั้งหมดหกร้อยเก้าสิบสี่ระบบ นับรวมทั้งที่ใช้งานอยู่และกำลังก่อสร้าง มีสถานีขึ้นฝั่งเกือบสองพันแห่ง สถานีขึ้นฝั่งก็คือจุดที่สายโผล่จากทะเลขึ้นมาบนบก แล้วต่อเข้ากับโครงข่ายในประเทศ ความยาวรวมเกินหนึ่งล้านกิโลเมตร พันรอบโลกได้หลายสิบรอบเลยค่ะ ส่วนดาวเทียมยังมีบทบาทนะคะ โดยเฉพาะพื้นที่ห่างไกล แต่ความจุข้ามทวีปส่วนใหญ่ยังอยู่บนสายใต้ทะเลค่ะ แล้วสายหน้าตาเป็นอย่างไรคะ ข้างในคือไฟเบอร์เส้นเล็กเท่าเส้นผม ใช้แสงพาข้อมูล สายหนึ่งเส้นมีไฟเบอร์หลายคู่ ที่หลายคนแปลกใจคือ ในทะเลลึก สายมีขนาดราวๆ สายยางรดน้ำเท่านั้นเองค่ะ เพราะไม่ค่อยมีอะไรไปรบกวน แต่ในน้ำตื้นใกล้ฝั่ง จะหุ้มเกราะหนาขึ้นและฝังใต้พื้นทะเล เพราะเป็นโซนที่เสี่ยงจากเรือประมงและสมอเรือ ตลอดเส้นทางมีตัวขยายสัญญาณเป็นระยะ ใช้ไฟฟ้าที่ป้อนมาจากสถานีขึ้นฝั่ง สถานีนี้จึงสำคัญมาก ทั้งจ่ายไฟ ตรวจสภาพสาย และต่อเข้ากับโครงข่ายบนบก ส่วนเจ้าของ เดิมเป็นกลุ่มบริษัทโทรคมนาคมหลายประเทศรวมทุนกัน แต่ช่วงหลัง บริษัทคลาวด์รายใหญ่อย่าง Google Meta Microsoft และ Amazon ลงทุนสร้างสายเองมากขึ้นเรื่อยๆค่ะ [05 | 00:02:14.670] อ่าน submarinecablemap.com ให้เป็น เครื่องมือที่ใช้กันทั่วโลกคือเว็บ submarinecablemap.com ของ TeleGeography เปิดฟรีค่ะ วิธีอ่านง่ายมาก แต่ละเส้นคือระบบเคเบิลหนึ่งระบบ สีต่างกันแค่เพื่อแยกให้เห็น ไม่ได้บอกความเร็วนะคะ จุดบนชายฝั่งคือสถานีขึ้นฝั่ง กดเข้าไปจะเห็นว่ามีสายอะไรขึ้นที่จุดนั้นบ้าง พอกดที่เส้น จะเห็นชื่อระบบ เช่น AAE-1 หรือ SMW4 ปีที่เปิดใช้ ซึ่งบอกอายุ ความยาว และเจ้าของ และที่สำคัญที่สุดสำหรับเรื่องความเสี่ยง คือจุดขึ้นฝั่ง ว่าสายนี้วิ่งผ่านประเทศไหน ผ่านช่องแคบไหนบ้าง ข้อควรระวังคือ เส้นบนแผนที่เป็นแนวโดยประมาณ ไม่ใช่ตำแหน่งจริงของสายบนพื้นทะเลค่ะ [06 | 00:02:56.910] เส้นทางหลักของโลก และจุดคอขวด ทีนี้ถอยออกมามองภาพใหญ่ค่ะ เส้นทางหลักของโลกมีสามสาย ข้ามแปซิฟิก เชื่อมเอเชียกับสหรัฐฯ ข้ามแอตแลนติก เชื่อมสหรัฐฯกับยุโรป และเส้นทางเอเชียไปยุโรป ที่วิ่งผ่านมหาสมุทรอินเดีย ขึ้นทะเลแดง แล้วข้ามอียิปต์ไปทะเลเมดิเตอร์เรเนียน เส้นนี้แหละที่สำคัญกับไทยมาก ถ้าซูมเข้าไปดู จะเห็นว่าสายจำนวนมากต้องบีบตัวผ่านจุดแคบๆ ที่เรียกว่าคอขวด อย่างแรก ช่องแคบมะละกา ใกล้บ้านเราเลย อย่างที่สอง ทะเลแดงและอียิปต์ ที่ทั้งแคบ เรือแน่น และมีความขัดแย้ง และช่องแคบลูซอน ระหว่างไต้หวันกับฟิลิปปินส์ ทางผ่านจากทะเลจีนใต้ออกแปซิฟิก จำคอขวดเหล่านี้ไว้นะคะ เพราะตอนหน้า เหตุสายขาดครั้งใหญ่หลายครั้ง เกิดที่จุดพวกนี้แหละค่ะ [07 | 00:03:43.470] ประเทศไทย: สองฝั่งทะเล หลายสถานี มาถึงบ้านเราค่ะ ประเทศไทยได้เปรียบตรงที่มีทะเลสองฝั่ง ฝั่งอันดามันที่สตูล สายวิ่งออกมหาสมุทรอินเดีย ไปตะวันออกกลางและยุโรป เช่น SMW3 SMW4 และ AAE-1 ฝั่งอ่าวไทย ที่สงขลา มีทั้ง AAE-1 อีกขาหนึ่ง APG และ TIS ส่วนที่ศรีราชา ชลบุรี มี AAG ที่ไปสหรัฐฯ และ ADC ที่ไปฮ่องกงและญี่ปุ่น และที่ระยอง มี MCT ซึ่งขึ้นที่สถานีเอกชนแห่งแรกของไทย ยังมีโครงการใหม่ที่กำลังมา เช่น SEA-H2X ที่สงขลา และ TalayLink ของ Google ที่จะเชื่อมไทยกับออสเตรเลีย และปลายปี 2026 นี้ NT ก็เสนอโครงการสร้างสายใหม่อีกสี่ระบบ ไปสิงคโปร์ ยุโรป และญี่ปุ่น ซึ่งยังอยู่ในขั้นเสนอขออนุมัติ อีกเรื่องที่น่าสนใจ รายงานปี 2026 ระบุว่า ทราฟฟิกระหว่างประเทศของไทยราวแปดสิบเปอร์เซ็นต์ ยังวิ่งผ่านโครงข่ายบนบกข้ามพรมแดน การมีสายใต้น้ำของตัวเองเพิ่มขึ้น จึงเป็นเรื่องของความมั่นคงด้วยค่ะ ลองไล่เส้นทางจริงกันค่ะ ข้อมูลจากไทยไปยุโรป ผ่านสายอย่าง AAE-1 หรือ SMW4 เริ่มจากสตูล ผ่านช่องแคบมะละกา ข้ามมหาสมุทรอินเดีย แวะขึ้นฝั่งหลายประเทศระหว่างทาง แล้วขึ้นทะเลแดง ซึ่งเป็นช่วงที่เสี่ยงที่สุด ข้ามอียิปต์ไปทะเลเมดิเตอร์เรเนียน แล้วถึงยุโรป ยาวหลายหมื่นกิโลเมตร ผ่านหลายสิบประเทศค่ะ ทุกช่วงคือโอกาสที่จะมีอะไรผิดพลาด สรุปตอนแรกค่ะ ข้อมูลข้ามทวีปส่วนใหญ่วิ่งอยู่ใต้ทะเล สายเล็กกว่าที่คิด และจุดเสี่ยงอยู่ในน้ำตื้นใกล้ฝั่ง สายจำนวนมากรวมตัวกันที่คอขวด ส่วนไทยมีสองฝั่งทะเล ฝั่งอันดามันไปตะวันตก ฝั่งอ่าวไทยไปตะวันออก ตอนหน้า เราจะดูว่า ถ้าสายเส้นใดเส้นหนึ่งขาด จะเกิดอะไรขึ้น แล้วเจอกันค่ะ