WEBVTT

00:00:00.150 --> 00:00:04.150
ยินดีต้อนรับกลับมาค่ะ เปิดฉากด้วยเหตุการณ์จริงนะคะ

00:00:04.150 --> 00:00:07.750
ต้นปี 2024 เรือสินค้าลำหนึ่งถูกโจมตีในทะเลแดง

00:00:07.750 --> 00:00:10.790
ลูกเรือทิ้งเรือ แต่สมอเรือถูกปล่อยลงไป

00:00:10.790 --> 00:00:14.150
แล้วเรือก็ลอยไปเรื่อยๆ ลากสมอไปตามพื้นทะเล

00:00:14.500 --> 00:00:18.314
ผลคือ สายเคเบิลสามเส้นขาด หนึ่งในนั้นคือ AAE-1

00:00:18.314 --> 00:00:21.548
ซึ่งขึ้นฝั่งที่สตูลและสงขลาของเรานี่เอง

00:00:21.548 --> 00:00:25.860
ตอนนี้เราจะมาดูกันว่า เวลาสายขาด เกิดอะไรขึ้นบ้างค่ะ

00:00:26.410 --> 00:00:27.231
เชื่อไหมคะ

00:00:27.231 --> 00:00:32.893
ทั่วโลกมีสายเคเบิลใต้น้ำเสียหายราวหนึ่งร้อยห้าสิบถึงสองร้อยครั้งต่อปี

00:00:32.893 --> 00:00:37.160
ตามข้อมูลของคณะกรรมการปกป้องเคเบิลนานาชาติ หรือ ICPC

00:00:37.160 --> 00:00:39.130
เฉลี่ยแล้วเกือบทุกวันเลย

00:00:39.480 --> 00:00:42.739
สาเหตุส่วนใหญ่ราวเจ็ดสิบถึงแปดสิบเปอร์เซ็นต์

00:00:42.739 --> 00:00:46.145
คือกิจกรรมของคนโดยไม่ตั้งใจ อวนลากของเรือประมง

00:00:46.145 --> 00:00:49.848
และสมอเรือ ที่เหลือเป็นภัยธรรมชาติ อย่างแผ่นดินไหว

00:00:49.848 --> 00:00:52.440
ดินถล่มใต้ทะเล และอุปกรณ์เสื่อมสภาพ

00:00:52.790 --> 00:00:56.084
ส่วนเรือที่ใช้ซ่อม ทั่วโลกมีไม่ถึงเจ็ดสิบลำ

00:00:56.084 --> 00:00:57.999
ต้องแบ่งกันใช้ทุกมหาสมุทร

00:00:57.999 --> 00:01:01.830
ตรงนี้คือเหตุผลว่าทำไมบางครั้งการซ่อมใช้เวลานานค่ะ

00:01:02.380 --> 00:01:05.297
พอสายขาด สิ่งแรกที่เกิดคือ สัญญาณหาย

00:01:05.297 --> 00:01:07.079
สถานีขึ้นฝั่งเห็นทันที

00:01:07.079 --> 00:01:11.212
จากนั้นผู้ให้บริการจะย้ายทราฟฟิกไปวิ่งบนสายเส้นอื่น

00:01:11.212 --> 00:01:15.020
ถ้ามีเส้นทางสำรองเตรียมไว้ ก็เกิดขึ้นเกือบทันที

00:01:15.370 --> 00:01:19.135
แต่เส้นทางใหม่มักอ้อมไกลกว่า ความหน่วงจึงเพิ่มขึ้น

00:01:19.135 --> 00:01:23.050
เช่น เดิมไปยุโรปทางทะเลแดง ตอนนี้อาจต้องอ้อมไปอีกทาง

00:01:23.400 --> 00:01:26.602
และสายที่เหลือต้องรับงานแทน ช่วงที่คนใช้เยอะ

00:01:26.602 --> 00:01:30.314
อินเทอร์เน็ตไปปลายทางนั้นจึงช้าลง จนกว่าจะซ่อมเสร็จ

00:01:30.314 --> 00:01:33.080
ซึ่งอาจเป็นหลายวัน ไปจนถึงหลายเดือนค่ะ

00:01:33.630 --> 00:01:37.201
ผลกระทบมากหรือน้อย ขึ้นกับคำเดียวค่ะ ทางสำรอง

00:01:37.201 --> 00:01:40.059
ประเทศที่มีหลายสาย หลายสถานีขึ้นฝั่ง

00:01:40.059 --> 00:01:43.630
ผู้ใช้ส่วนใหญ่แทบไม่รู้สึก แค่บางปลายทางช้าลง

00:01:43.980 --> 00:01:47.559
ถ้ามีไม่กี่สาย หรือสายทั้งหมดไปรวมที่สถานีเดียว

00:01:47.559 --> 00:01:50.300
จะช้าลงทั้งประเทศ และบางบริการอาจล่ม

00:01:50.650 --> 00:01:53.641
แต่ถ้ามีสายเส้นเดียว แบบประเทศเกาะเล็กๆ

00:01:53.641 --> 00:01:55.789
สายขาดเท่ากับแทบตัดขาดจากโลก

00:01:55.789 --> 00:01:58.090
เหลือแต่ดาวเทียมที่ความจุจำกัด

00:01:58.440 --> 00:02:01.567
และไม่ว่าระดับไหน บริการที่ไวต่อความหน่วง

00:02:01.567 --> 00:02:05.151
อย่างการเทรดการเงิน เกมออนไลน์ หรือประชุมวิดีโอ

00:02:05.151 --> 00:02:06.600
จะรู้สึกก่อนเสมอค่ะ

00:02:07.150 --> 00:02:09.064
มาดูเคสจริงกันค่ะ ปี 2006

00:02:09.064 --> 00:02:12.970
แผ่นดินไหวนอกชายฝั่งไต้หวัน ทำให้เกิดดินถล่มใต้ทะเล

00:02:12.970 --> 00:02:14.655
สายขาดพร้อมกันหลายเส้น

00:02:14.655 --> 00:02:17.871
อินเทอร์เน็ตทั่วเอเชียสะดุดอยู่หลายสัปดาห์

00:02:17.871 --> 00:02:21.470
เป็นบทเรียนเรื่องคอขวดลูซอนที่เราคุยกันในตอนแรก

00:02:21.820 --> 00:02:25.064
ปี 2022 ภูเขาไฟใต้ทะเลระเบิดใกล้ตองกา

00:02:25.064 --> 00:02:28.221
สายเส้นเดียวที่เชื่อมประเทศกับโลกขาด

00:02:28.221 --> 00:02:32.780
ทั้งประเทศแทบตัดขาด ใช้เวลาราวห้าสัปดาห์กว่าจะต่อได้

00:02:33.130 --> 00:02:37.318
ปี 2024 คือเคสสมอเรือ Rubymar ที่เล่าตอนเปิด สาย

00:02:37.318 --> 00:02:39.411
AAE-1 Seacom และ EIG ขาด

00:02:39.411 --> 00:02:43.512
ทราฟฟิกถูกย้ายไปเส้นทางอื่นได้ แต่การซ่อมล่าช้า

00:02:43.512 --> 00:02:47.874
เพราะต้องรอใบอนุญาตในพื้นที่ที่มีความขัดแย้ง AAE-1

00:02:47.874 --> 00:02:52.410
กลับมาใช้งานได้ราวเดือนกรกฎาคม หลายเดือนหลังเกิดเหตุ

00:02:52.760 --> 00:02:56.223
ปีเดียวกัน ทะเลบอลติกมีสายหลายเส้นเสียหาย

00:02:56.223 --> 00:02:59.601
สงสัยว่าเกิดจากเรือลากสมอ และมีการสอบสวน

00:02:59.601 --> 00:03:03.655
ส่วนเดือนกันยายน 2025 มีเหตุใกล้เจดดาห์ในทะเลแดง

00:03:03.655 --> 00:03:07.541
กระทบสาย SMW4 ที่ขึ้นฝั่งสตูลเช่นกัน และล่าสุด

00:03:07.541 --> 00:03:11.426
ตุลาคม 2026 สายระหว่างฟิลิปปินส์กับสิงคโปร์ขาด

00:03:11.426 --> 00:03:15.480
ผู้ให้บริการต้องย้ายเส้นทาง อินเทอร์เน็ตช้าลงค่ะ

00:03:16.030 --> 00:03:19.225
ขอซูมเคสเดือนกันยายน 2025 อีกนิดนะคะ

00:03:19.225 --> 00:03:22.953
เพราะเห็นผลต่อคลาวด์ชัดเจน วันที่หกกันยายน

00:03:22.953 --> 00:03:27.391
สายหลายเส้นในทะเลแดงใกล้เจดดาห์มีปัญหา รวมถึง SMW4

00:03:27.391 --> 00:03:28.190
และ IMEWE

00:03:28.540 --> 00:03:30.620
Microsoft แจ้งลูกค้า Azure

00:03:30.620 --> 00:03:33.180
ว่าทราฟฟิกที่เคยผ่านตะวันออกกลาง

00:03:33.180 --> 00:03:36.860
จะมีความหน่วงสูงขึ้น เพราะถูกย้ายไปเส้นทางอื่น

00:03:36.860 --> 00:03:40.780
ระบบไม่ได้ล่มนะคะ แต่ช้าลง และเริ่มนิ่งในวันถัดมา

00:03:41.130 --> 00:03:44.785
สาเหตุยังไม่มีข้อสรุปชัดเจน แต่บทเรียนสำหรับคนไทยคือ

00:03:44.785 --> 00:03:48.299
สายที่ขึ้นฝั่งบ้านเรา วิ่งผ่านจุดเสี่ยงเดียวกันนี้

00:03:48.299 --> 00:03:50.549
เหตุที่อยู่ห่างไปหลายพันกิโลเมตร

00:03:50.549 --> 00:03:53.290
ก็ทำให้บริการที่เราใช้ทุกวันช้าลงได้ค่ะ

00:03:53.840 --> 00:03:57.103
แล้วซ่อมกันอย่างไรคะ ขั้นแรก หาจุดเสียก่อน

00:03:57.103 --> 00:03:59.978
สถานีขึ้นฝั่งจะยิงแสงทดสอบเข้าไปในสาย

00:03:59.978 --> 00:04:01.765
แล้ววัดแสงที่สะท้อนกลับ

00:04:01.765 --> 00:04:04.640
ทำให้รู้ระยะของจุดเสียได้ค่อนข้างแม่น

00:04:04.990 --> 00:04:06.333
จากนั้นส่งเรือซ่อม

00:04:06.333 --> 00:04:10.513
ส่วนใหญ่มาจากสัญญาดูแลประจำเขตที่เจ้าของสายทำไว้ล่วงหน้า

00:04:10.513 --> 00:04:14.320
แต่ก่อนเข้าไปในน่านน้ำของประเทศไหน ต้องขออนุญาตก่อน

00:04:14.320 --> 00:04:16.036
ซึ่งเคสทะเลแดงสอนเราว่า

00:04:16.036 --> 00:04:18.350
ขั้นนี้อาจช้ากว่าการซ่อมเสียอีก

00:04:18.700 --> 00:04:19.954
พอถึงจุดเกิดเหตุ

00:04:19.954 --> 00:04:23.244
เรือจะหย่อนตะขอลงไปเกี่ยวสายขึ้นมาทีละฝั่ง

00:04:23.244 --> 00:04:26.770
บางจุดลึกหลายพันเมตร แล้วต่อสายช่วงใหม่เข้าไป

00:04:26.770 --> 00:04:30.060
ต่อไฟเบอร์ทีละเส้น ทดสอบ แล้ววางกลับลงทะเล

00:04:30.610 --> 00:04:33.047
มาถึงส่วนที่ทำได้จริงค่ะ ข้อแรก

00:04:33.047 --> 00:04:35.484
ถามผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตตรงๆ

00:04:35.484 --> 00:04:38.471
ว่าเส้นทางสำรองของเรา ใช้คนละสายเคเบิล

00:04:38.471 --> 00:04:40.358
คนละสถานีขึ้นฝั่งจริงไหม

00:04:40.358 --> 00:04:44.210
เพราะสองเส้นทางที่วิ่งบนสายเดียวกัน ก็ขาดพร้อมกัน

00:04:44.560 --> 00:04:46.824
ข้อสอง ใช้ผู้ให้บริการสองราย

00:04:46.824 --> 00:04:50.059
และตรวจว่าไม่ได้วิ่งบนสายเดียวกัน ข้อสาม

00:04:50.059 --> 00:04:53.780
วางระบบให้ใกล้ผู้ใช้ เช่น เลือกคลาวด์ในภูมิภาค

00:04:53.780 --> 00:04:57.096
และใช้เครือข่ายส่งเนื้อหาที่มีแคชในประเทศ

00:04:57.096 --> 00:04:59.360
จะได้ไม่ต้องข้ามทะเลทุกครั้ง

00:04:59.710 --> 00:05:02.948
ข้อสี่ เฝ้าดูความหน่วงไปยังบริการสำคัญ

00:05:02.948 --> 00:05:06.867
จะได้รู้ก่อนลูกค้าโทรมา ข้อห้า จุดที่สำคัญมากๆ

00:05:06.867 --> 00:05:09.764
อาจมีทางสำรองผ่านดาวเทียมวงโคจรต่ำ

00:05:09.764 --> 00:05:14.110
แต่จำไว้ว่าความจุจำกัด ใช้แทนสายเคเบิลทั้งหมดไม่ได้

00:05:14.460 --> 00:05:16.575
และข้อหก ซ้อมสถานการณ์ เช่น

00:05:16.575 --> 00:05:20.257
ถ้าเส้นทางไปยุโรปช้าลงไปหนึ่งเดือน ระบบไหนกระทบ

00:05:20.257 --> 00:05:21.980
ใครต้องตัดสินใจอะไรค่ะ

00:05:22.530 --> 00:05:26.050
ส่วนระดับประเทศ หลักคือกระจายเส้นทาง หลายสาย

00:05:26.050 --> 00:05:28.530
หลายสถานี และใช้ทั้งสองฝั่งทะเล

00:05:28.530 --> 00:05:32.370
ซึ่งไทยก็มีโครงการใหม่ทั้งฝั่งอ่าวไทยและอันดามัน

00:05:32.720 --> 00:05:35.476
และต้องปกป้องสายกับซ่อมให้เร็ว เช่น

00:05:35.476 --> 00:05:39.255
ประกาศเขตคุ้มครองที่ห้ามทอดสมอหรือลากอวนในแนวสาย

00:05:39.255 --> 00:05:42.640
เตรียมเรือซ่อม และทำขั้นตอนอนุญาตให้รวดเร็ว

00:05:42.990 --> 00:05:45.730
ระดับโลก ปี 2024 ITU ร่วมกับ ICPC

00:05:45.730 --> 00:05:50.297
ตั้งคณะที่ปรึกษาเรื่องความยืดหยุ่นของเคเบิลใต้น้ำขึ้นมา

00:05:50.297 --> 00:05:52.872
เพราะทุกประเทศเห็นตรงกันแล้วว่า

00:05:52.872 --> 00:05:56.110
นี่คือโครงสร้างพื้นฐานที่ทุกคนพึ่งพาค่ะ

00:05:56.660 --> 00:06:00.742
สรุปตอนนี้นะคะ สายเคเบิลใต้น้ำเสียหายเกือบทุกวัน

00:06:00.742 --> 00:06:02.782
ส่วนใหญ่จากอวนและสมอเรือ

00:06:02.782 --> 00:06:05.588
ผลกระทบขึ้นกับว่ามีทางสำรองแค่ไหน

00:06:05.588 --> 00:06:09.840
และไทยผูกอยู่กับคอขวดทะเลแดงผ่านสายอย่าง AAE-1 และ

00:06:09.840 --> 00:06:10.180
SMW4

00:06:10.530 --> 00:06:14.253
สายซ่อมได้ แต่ต้องใช้เวลา และองค์กรเตรียมตัวได้

00:06:14.253 --> 00:06:17.976
ด้วยเส้นทางที่ต่างกันจริง ระบบที่อยู่ใกล้ผู้ใช้

00:06:17.976 --> 00:06:20.749
และการซ้อมรับมือ ตอนหน้า ตอนสุดท้าย

00:06:20.749 --> 00:06:24.630
เราจะมองจากประเทศไทยโดยตรง ว่าถ้าสายขาด อะไรจะช้า

00:06:24.630 --> 00:06:26.690
อะไรไม่กระทบ แล้วเจอกันค่ะ

