บทที่ 12: Access Control และ Authentication / Session



เป้าหมาย:

- แยก authentication ออกจาก authorization

- สร้าง role-resource matrix และทดสอบสองบัญชี

- ประเมินอายุ session และการยกเลิกสิทธิ์



ล็อกอินได้ ไม่ได้แปลว่ามีสิทธิ์ทุกข้อมูล

Authentication ยืนยันตัวตน ส่วน authorization ตัดสินว่าตัวตนนั้นทำอะไรกับ resource ใดได้ การซ่อนปุ่มในหน้าเว็บไม่บังคับสิทธิ์ เพราะผู้ใช้ส่ง HTTP โดยตรงได้ ต้องตรวจฝั่งเซิร์ฟเวอร์ทุกเส้นทางที่อ่านหรือแก้ข้อมูล

แยก horizontal access เช่น ผู้ใช้ A อ่านข้อมูล B และ vertical access เช่น learner ใช้ฟังก์ชัน admin ให้สร้าง matrix ระหว่าง anonymous, learner-A, learner-B และ admin แล้วระบุ read/update/delete ของ resource ที่อนุญาต แผนที่ชัดช่วยเลือก test case โดยไม่สุ่มไล่ ID ผู้ใช้จริง



ทดสอบอย่างควบคุม

เตรียมสองบัญชีและวัตถุจำลองที่เป็นของผู้เรียนเอง เก็บ baseline ของเจ้าของ จากนั้นใช้ session อีกบัญชีขอ resource เดิม ตรวจว่าถูกปฏิเสธและไม่มีข้อมูลรั่วใน body, download หรือ export ถ้า endpoint ซ้อนหลายชั้นต้องตรวจ owner ทั้ง resource หลักและย่อย

เส้นทาง admin ต้องตรวจ role ที่ backend ด้วย ลองเฉพาะการอ่านที่ได้รับอนุญาตก่อน ส่วนการแก้ข้อมูลให้ใช้ object disposable และคืนสภาพ อย่าใช้การลบบัญชีหรือแก้สิทธิ์จริงเป็น proof ถ้ามีวิธีที่กระทบน้อยกว่า



ตรวจวงจร session

- หลังล็อกอินควรมีการจัดการ session ที่ลด fixation; cookie ต้องประเมิน Secure, HttpOnly, SameSite และขอบเขต path/domain

- ตรวจ logout, expiry, password change และ role removal ตามแบบระบบ ว่า session เก่าถูกยกเลิกเมื่อจำเป็นหรือไม่

- SameSite ช่วยลดบางความเสี่ยง แต่ไม่ใช่คำตอบครบสำหรับ CSRF หรือ XSS

- Session แบบ signed cookie ป้องกันแก้ค่า แต่เนื้อหาไม่ได้ถูกเข้ารหัสโดยอัตโนมัติ ห้ามใส่ secret ลงไป



เอกสารอ้างอิง:

OWASP Authorization | https://cheatsheetseries.owasp.org/cheatsheets/Authorization_Cheat_Sheet.html

OWASP Session Management | https://cheatsheetseries.owasp.org/cheatsheets/Session_Management_Cheat_Sheet.html