ชุดที่ 3: Web Application Pentest (บท 10–14)
ดูฟรี หลักสูตรนี้ดูได้ทุกตอน ไม่ต้องสมัคร
เกี่ยวกับตอนนี้
ชุดที่ 3 Web Application Pentest บทที่ 10–14 อ่าน HTTP เชิงลึกด้วย Burp Suite / ZAP จัดความเสี่ยงตาม OWASP Top 10:2025 ทดสอบ Access Control และ Authentication, Injection และ XSS รวมถึง API, Misconfiguration และ Supply chain ใช้ตัวอย่างและใบงานข้อมูลจำลอง พร้อมบทสรุปอ่านและแบบทดสอบทบทวน เสียง Alice / R0 อ่านว่า อาร์-ศูนย์ ฝึกเฉพาะในแล็บหรือระบบที่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรเท่านั้น
บทสรุปอ่านประกอบ
บทที่ 10: HTTP เชิงลึกและเวิร์กโฟลว์ Burp Suite / ZAP — เป้าหมาย: อ่าน request/response และตำแหน่งข้อมูลสำคัญ · ใช้ proxy แยกโปรไฟล์สำหรับแล็บ · ออกแบบ baseline และเปลี่ยนตัวแปรครั้งละหนึ่งจุด
อ่านธุรกรรมให้ครบก่อนแก้คำขอ — HTTP request ประกอบด้วย method, target, headers และ body ส่วน response มี status, headers และ body ข้อมูลสถานะผู้ใช้มักเดินทางผ่าน cookie หรือ Authorization header จึงต้องปกปิดก่อนแนบหลักฐาน อย่าตัดสินจาก status อย่างเดียว เพราะ 200 อาจเป็นหน้า error และ 403 อาจมาพร้อมข้อมูลที่ไม่ควรถูกส่ง
ทำ request baseline ที่รู้ผลลัพธ์ก่อน บันทึกบัญชีและบทบาท เป้าหมาย resource และ response ที่คาดหวัง จากนั้นเปลี่ยนครั้งละหนึ่งตัวแปรเพื่อแยกเหตุผล เช่น เปลี่ยน object ID โดยคง session เดิม แล้วเทียบทั้ง status และเนื้อหา
ใช้ proxy โดยไม่ปะปนบัญชีจริง — ใช้ browser profile แยกสำหรับแล็บและติดตั้ง CA ของ proxy เฉพาะ profile นั้น อย่าปิดการตรวจ TLS ของ browser หลัก ตั้ง target scope ก่อนเปิดการทดสอบ ใน ZAP ใช้ Safe Mode สำหรับการสำรวจที่ไม่ทำการโจมตี แล้วพิจารณา Protected Mode เมื่อจำเป็นต้องจำกัด action ตาม scope; mode ไม่ได้แทนการตรวจ policy
Burp Proxy/HTTP history หรือ ZAP History ใช้ดูเส้นทางจริง ส่วน Repeater/การส่งคำขอซ้ำใช้ยืนยันสมมติฐานด้วยข้อมูลจำลอง การ active scan กับ spider อาจมีการส่งคำขอจำนวนมากและแตะการเปลี่ยนสถานะ จึงต้องอนุมัติแยกจากการสังเกต passive
ตัวอย่างคำขอที่ใช้เทียบผล — สำเนาคำขอในหลักฐานใช้ token ที่แทนค่าแล้ว เก็บฉบับต้นฉบับในพื้นที่จำกัดสิทธิ์เฉพาะเมื่อจำเป็น หากต้องเทียบ owner คนละบัญชีให้ใช้สองบัญชีฝึกและออร์เดอร์จำลองของตน ไม่เปิดอ่านข้อมูลผู้ใช้จริง
GET /api/orders/101 HTTP/1.1 Host: shop.acme.test Cookie: session=[REDACTED] Accept: application/json
HTTP/1.1 200 OK Content-Type: application/json
{"order_id":101,"owner":"learner-a","total":500}
บทที่ 11: OWASP Top 10:2025: ใช้จัดกลุ่ม ไม่ใช้แทน test plan — เป้าหมาย: เรียกชื่อหมวด 2025 โดยไม่ปนกับ 2021 · แยกความเสี่ยงที่คล้ายกันตามต้นเหตุ · ทำ coverage matrix ที่โยงกับวิธีทดสอบ
แผนที่ความเสี่ยงสำหรับคุยกับทีม — OWASP Top 10 เป็นเอกสารสร้างความตระหนักเรื่องความเสี่ยงเว็บ ไม่ใช่รายการทดสอบครบทุกกรณี ใช้ชื่อหมวดช่วยจัดกลุ่ม finding แล้วเลือกแนวทดสอบละเอียดจาก WSTG และสถาปัตยกรรมจริง แต่ละระบบอาจมีเรื่องสำคัญนอกสิบหมวด จึงต้องระบุข้อยกเว้นและสิ่งที่ไม่ได้ทดสอบ
สิบหมวดของฉบับ 2025: A01 Broken Access Control; A02 Security Misconfiguration · A03 Software Supply Chain Failures; A04 Cryptographic Failures · A05 Injection; A06 Insecure Design · A07 Authentication Failures; A08 Software or Data Integrity Failures · A09 Security Logging and Alerting Failures; A10 Mishandling of Exceptional Conditions
แยกหมวดจากต้นเหตุและสร้าง coverage — ตัวอย่างฝึก: การเรียกออร์เดอร์คนอื่นโดยไม่มีการตรวจ owner ให้เริ่มพิจารณา A01; เปิด debug โดยค่าตั้งผิดให้พิจารณา A02; ระบบยอมเชื่อ dependency จากแหล่งที่ตรวจที่มาไม่ได้ให้พิจารณา A03 ถ้ามีหลายต้นเหตุให้บันทึกความเชื่อมโยง โดยไม่สร้าง finding ซ้ำเพื่อเพิ่มจำนวน
ทำตาราง feature, role, resource, risk, วิธีทดสอบ, expected, evidence และสถานะ ตัวอย่าง API สั่งซื้ออาจต้องตรวจทั้ง authorization, validation, failure handling และ audit event การติ๊กชื่อหมวดว่าทดสอบแล้วโดยไม่มีหลักฐานจึงไม่พอ
บทที่ 12: Access Control และ Authentication / Session — เป้าหมาย: แยก authentication ออกจาก authorization · สร้าง role-resource matrix และทดสอบสองบัญชี · ประเมินอายุ session และการยกเลิกสิทธิ์
ล็อกอินได้ ไม่ได้แปลว่ามีสิทธิ์ทุกข้อมูล — Authentication ยืนยันตัวตน ส่วน authorization ตัดสินว่าตัวตนนั้นทำอะไรกับ resource ใดได้ การซ่อนปุ่มในหน้าเว็บไม่บังคับสิทธิ์ เพราะผู้ใช้ส่ง HTTP โดยตรงได้ ต้องตรวจฝั่งเซิร์ฟเวอร์ทุกเส้นทางที่อ่านหรือแก้ข้อมูล
แยก horizontal access เช่น ผู้ใช้ A อ่านข้อมูล B และ vertical access เช่น learner ใช้ฟังก์ชัน admin ให้สร้าง matrix ระหว่าง anonymous, learner-A, learner-B และ admin แล้วระบุ read/update/delete ของ resource ที่อนุญาต แผนที่ชัดช่วยเลือก test case โดยไม่สุ่มไล่ ID ผู้ใช้จริง
ทดสอบอย่างควบคุม — เตรียมสองบัญชีและวัตถุจำลองที่เป็นของผู้เรียนเอง เก็บ baseline ของเจ้าของ จากนั้นใช้ session อีกบัญชีขอ resource เดิม ตรวจว่าถูกปฏิเสธและไม่มีข้อมูลรั่วใน body, download หรือ export ถ้า endpoint ซ้อนหลายชั้นต้องตรวจ owner ทั้ง resource หลักและย่อย
เส้นทาง admin ต้องตรวจ role ที่ backend ด้วย ลองเฉพาะการอ่านที่ได้รับอนุญาตก่อน ส่วนการแก้ข้อมูลให้ใช้ object disposable และคืนสภาพ อย่าใช้การลบบัญชีหรือแก้สิทธิ์จริงเป็น proof ถ้ามีวิธีที่กระทบน้อยกว่า
ตรวจวงจร session: หลังล็อกอินควรมีการจัดการ session ที่ลด fixation; cookie ต้องประเมิน Secure, HttpOnly, SameSite และขอบเขต path/domain · ตรวจ logout, expiry, password change และ role removal ตามแบบระบบ ว่า session เก่าถูกยกเลิกเมื่อจำเป็นหรือไม่ · SameSite ช่วยลดบางความเสี่ยง แต่ไม่ใช่คำตอบครบสำหรับ CSRF หรือ XSS · Session แบบ signed cookie ป้องกันแก้ค่า แต่เนื้อหาไม่ได้ถูกเข้ารหัสโดยอัตโนมัติ ห้ามใส่ secret ลงไป
บทที่ 13: Injection และ XSS: จากอินพุตสู่การแก้ต้นเหตุ — เป้าหมาย: แยก SQL injection และ XSS ตามเส้นทางข้อมูล · เลือก proof ที่ไม่ดึงข้อมูลหรือเปลี่ยนสถานะ · เสนอ parameterization และ contextual encoding ถูกบริบท
มองการไหลของข้อมูล — Injection เกิดเมื่อข้อมูลที่ผู้ใช้ควบคุมถูกตีความเป็นคำสั่งหรือโครงสร้างอีกภาษา เช่น SQL, shell หรือ template จึงต้องมอง source → transformation → sink การพบ error หลังกรอกอักขระพิเศษเป็นเบาะแส ยังไม่ยืนยันว่าควบคุมคำสั่งได้
ตัวอย่าง query ที่ต่อ username เข้า SQL เสี่ยงกว่าการส่งค่าเป็น parameter การแก้ด้วยการลบอักขระบางตัวเปราะบางและอาจทำข้อมูลปกติเสีย สำหรับ identifier เช่นชื่อคอลัมน์ที่ parameterize ไม่ได้ ให้เลือกจาก allowlist ที่โค้ดกำหนดแทนรับค่าดิบ
XSS ต้องดูว่าผลไปลงที่ใด — XSS อาจสะท้อนกลับ เก็บถาวร หรือเกิดจาก DOM ฝั่ง browser จุดสำคัญคือข้อมูลถูกวางใน HTML text, attribute, JavaScript หรือ URL ซึ่งใช้กติกาป้องกันต่างกัน การ encode สำหรับ HTML text ไม่ได้แปลว่าปลอดภัยใน JavaScript
สำหรับข้อความธรรมดาให้ใช้ template autoescape หรือ textContent หากต้องรับ rich text ต้อง sanitize ด้วยเครื่องมือเหมาะสม CSP เป็นชั้นเสริม ไม่แทนการเลือก sink และ encoding ที่ถูกต้อง ในแล็บให้ใช้ marker ที่ไม่ส่งข้อมูลออกเครือข่าย
ตัวอย่างแก้โค้ดและวิธียืนยัน — เปรียบเทียบ baseline กับอินพุตทดสอบในแล็บที่สร้างขึ้นเอง ใช้ record จำลองและตรวจว่าข้อมูลถูกแสดงเป็นข้อความหรือถูก parse เป็นโครงสร้าง หลังแก้ให้ทดสอบทั้งค่าทดสอบและชื่อปกติที่มี apostrophe อย่าใช้การ dump database หรือเก็บ cookie ของผู้อื่นเป็นแบบฝึก
# ตัวอย่าง Python / SQLite: ส่งข้อมูลเป็น parameter row = conn.execute( "SELECT id FROM users WHERE username = ?", (username,) ).fetchone()
// ตัวอย่างแสดงข้อความธรรมดาใน browser output.textContent = userInput;
บทที่ 14: API · Misconfiguration · Software Supply Chain — เป้าหมาย: ตรวจสิทธิ์ระดับ object และ property ของ API · แยก config, dependency และ design risk · สร้างหลักฐานที่ไม่ส่ง secret ออกนอกระบบ
API ต้องตรวจมากกว่าหน้าเว็บ — ทำ inventory ของ endpoint, method, role และ schema อย่าถือว่า endpoint ไม่มีลิงก์ใน UI จึงไม่มีผู้ใช้เข้าถึง ตรวจ object-level authorization กับข้อมูลสองบัญชี และ property-level authorization เช่น learner ไม่ควรแก้ role หรือ owner ผ่าน JSON แม้ schema จะยอมรับ field นั้น
เพิ่ม negative cases: field ที่ไม่อนุญาต ชนิดผิด ขนาดเกิน และข้อมูลไม่ครบ ตรวจว่าผลลัพธ์ไม่คืน stack trace หรือ secret พร้อมตรวจ rate/size limit ตามแผน ห้ามทำ load test ไม่จำกัดเพื่อพิสูจน์ข้อจำกัดทรัพยากร
Configuration และ design ต้องแยกวิธีแก้ — Debug เปิดใน production, bucket อ่านสาธารณะ หรือ CORS ที่ไม่ตรงความต้องการ เป็นประเด็นค่าตั้งที่ต้องพิสูจน์ผลในบริบทจริง อย่าสรุปว่า header Access-Control-Allow-Origin: * ทำให้ข้อมูลลับรั่วทุกระบบ เพราะพฤติกรรมขึ้นกับ credential และชนิดข้อมูล
Insecure design เช่นอนุมัติส่วนลดโดยเชื่อยอดจาก client อาจยังเสี่ยงแม้ config ถูก จึงต้องแก้ business rule ฝั่ง server ส่วน malformed request ที่ทำให้แอปล้มต้องตรวจเส้นทาง exception และการกู้คืนควบคู่
Supply chain ตั้งแต่ที่มาจนถึง deployment: เก็บ component name/version, lockfile และ SBOM ถ้ามี พร้อมข้อมูลที่มาของ artifact · เทียบ advisory กับ component ที่ใช้งานจริงและเส้นทางที่เข้าถึงได้ ไม่เหมารวม dependency ทุกตัวว่าถูกใช้ใน production · จำกัดสิทธิ์ CI/CD และ secret; ทบทวนการอนุมัติ build และการตรวจ integrity ก่อน deploy · บันทึกตัวอย่างจากแล็บโดยแทน token ด้วย [REDACTED] ไม่แนบไฟล์ .env จริง · แนวแก้ต้องมี owner และ retest รวม contract ของ API เพื่อไม่ทำ client เดิมพัง
แบบทดสอบทบทวน
เลือกคำตอบทุกข้อแล้วกดตรวจ มีคำอธิบายหลังตอบ · ไม่บันทึกคะแนนและไม่ใช้เพื่อออกใบรับรอง
ดาวน์โหลดประกอบบทเรียน
เอกสารอ้างอิงและอ่านต่อ
เนื้อหาเพื่อการศึกษา · ทดสอบเฉพาะระบบที่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร หรือในแล็บเท่านั้น
